قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران با آخرین اصلاحات 1382/08/04

فصل اول – تشکیلات

ماده 1 - برای پیشبرد سریع برنامه‌ های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی،‌ فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی‌ اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورائی به‌ نام شورای (‌روستا)، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت می‌ گیرد و به‌ منظور جلوگیری از تبعیض و‌ جلب همکاری در تهیه برنامه‌ های عمرانی و رفاهی استانها و نظارت بر اجرای هماهنگ آن، ‌شورای عالی استانها مرکب از نمایندگان شوراهای استان تشکیل می‌ شود.

‌ماده 1 مکرر - در کلیه مواد و تبصره‌ ها و بندهای قانون تشکیلات، وظایف و‌انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1 /5 /1375، کلمه «‌شهرک» و موضوعات مربوط به آن حذف می‌ گردد.

ماده 2 - مقصود از شورا در این قانون و سایر قوانین معتبر در خصوص شوراهای ‌اسلامی کشوری شوراهای روستا، بخش، شهر، شهرستان، استان و عالی استانها می‌ باشد.

ماده 3 - دوره فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا چهار سال می ‌باشد که از 14 مردادماه شروع می ‌شود و در 13 مردادماه چهار سال بعد خاتمه می‌ یابد.

تبصره - دوره چهارم شوراهای اسلامی شهر و روستا در 13 مردادماه 1396 خاتمه یافته و دوره پنجم این شوراها از 14 مردادماه 1396 آغاز می‌ گردد.

ماده 4 - تعداد اعضای شورای اسلامی روستاهای تا 1500 نفر جمعیت سه نفر و روستاهای بیش از 1500 نفر جمعیت و بخش پنج نفر خواهد بود.

‌ماده 5 - در هر بخش شورای بخش که اعضاء آن پنج نفر می باشد با اکثریت نسبی از بین نمایندگان منتخب شوراهای روستاهای واقع در محدوده بخش تشکیل می‌ شود و در‌ صورتی که عضو معرفی شده از شورای روستا به عضویت اصلی و علی‌ البدل شورای بخش انتخاب شود از عضویت شورای روستا خارج نخواهد شد.

تبصره – از یک روستا بیش از یک نفر نباید در شورای بخش حضور داشته باشد و در صورتی که تعداد روستاهای بخش کمتر از پنج روستا باشد اعضاء شورای بخش از میان مجموع اعضاء شوراهای روستاها انتخاب خواهند شد و در نهایت حداقل باید از هر روستا یک نفر انتخاب گردد.

ماده 6 - شورای بخش پس از تشکیل حداقل سه چهارم شوراهای روستاهای تابع بخش تشکیل می‌ گردد.

تبصره - از یک روستا بیش از یک نفر نباید در شورای بخش حضور داشته باشد و در صورتی که تعداد روستاهای بخشی کمتر از پنج روستا باشد‌ اعضای شورای بخش از میان مجموع اعضای شوراهای روستاها انتخاب خواهند شد و نهایت حداقل باید از هر روستا یک نفر انتخاب گردد.

ماده 7 - تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل شورای شهر به شرح زیر می‌باشد:

ماده 7- تعداد اعضای اصلی و علی‌ البدل شورای شهر به شرح زیر است:

الف - شهرهای تا 50.000 نفر، پنج‌ نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علی‌ البدل

ب - شهرهای با جمعیت بیش از 50.000 نفر تا 200.000 نفر، هفت نفر عضو اصلی و پنج نفر عضو علی‌ البدل

ج - شهرهای با جمعیت بیش از 200.000 نفر تا 500.000 نفر، نه نفر عضو اصلی و شش نفر عضو علی‌ البدل

د - شهرهای با جمعیت بیش از 500.000 نفر تا 1.000.000 نفر، یازده نفر عضو اصلی و هفت نفر عضو علی‌ البدل

ه‍ - شهرهای با جمعیت بیش از 1.000.000 نفر تا 2.000.000 نفر، سیزده نفر عضو اصلی و هشت نفر عضو علی‌ البدل

و - شهرهای با جمعیت بیش از 2.000.000 نفر، پانزده نفر عضو اصلی و ده نفر عضو علی‌ البدل

ز - شهر تهران، بیست و یک نفر عضو اصلی و یازده نفر عضو علی‌ البدل

تبصره - ملاک تشخیص جمعیت هر شهر، آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن با اعلام رسمی مرکز آمار ایران است.

‌الف - شهرهای تا بیست هزار نفر جمعیت، پنج نفر عضو اصلی و دو نفر عضو‌ علی‌البدل.

ب - شهرهای از بیست هزار نفر تا پنجاه هزار نفر جمعیت، هفت نفر عضو اصلی و‌ سه نفر عضو علی‌البدل.

ج - شهرهای از پنجاه هزار نفر تا یکصد هزار نفر جمعیت، نه نفر عضو اصلی و چهار‌ نفر عضو علی‌البدل.

د - شهرهای از یکصد هزار نفر تا دویست هزار نفر جمعیت، یازده نفر عضو اصلی و‌ پنج نفر عضو علی‌البدل.

هـ - شهرهای از دویست هزار نفر تا پانصد هزار نفر جمعیت، سیزده نفر عضو اصلی‌ و شش نفر عضو علی‌البدل.

‌و - شهرهای از پانصد هزار نفر تا یک میلیون نفر جمعیت، پانزده نفر عضو اصلی و‌ هفت نفر عضو علی‌البدل.

ز - شهرهای بیشتر از یک میلیون نفر تا دو میلیون نفر جمعیت، بیست و یک نفر‌عضو اصلی و هشت نفر عضو علی‌البدل.

ح - شهرهای بیش از دو میلیون نفر جمعیت، بیست و پنج نفر عضو اصلی و ده نفر‌ عضو علی‌البدل.

ط - شهر تهران سی و یک نفر عضو اصلی و دوازده نفر عضو علی‌البدل.

‌تبصره - ملاک تشخیص جمعیت هر شهر و روستا، آخرین سرشماری عمومی‌ نفوس و مسکن با اعلام رسمی مرکز آمار ایران خواهد بود.

ماده 8 - در صورت استعفا، فوت یا سلب عضویت هر یک از اعضاء شورای‌ روستا، شهر، عضو علی‌ البدل به ترتیب آراء جایگزین می‌ شود.

تبصره – هرگاه عضوی به هر دلیلی تا دو ماه در جلسه شورا شرکت ننماید، تا تعیین تکلیف نهایی که نباید بیش از شش ماه به طول بیانجامد از عضو علی البدل به عنوان جانشین در جلسات دعوت به عمل می آید.

ماده 9 – در صورت تبدیل روستا به شهر، شورای شهر همان شورای روستا خواهد بود. چنانچه دو یا چند روستا به شهر تبدیل شود، شورای شهر از میان اعضاء شوراهای آن روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل می شود.

تبصره – چنانچه دو یا چند روستا ادغام و به یک روستا تبدیل شوند، شورای روستای جدید از میان اعضاء شوراهای روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل می شود.

ماده 10 - نمایندگان مجلس شورای اسلامی، استانداران، فرمانداران، شهرداران، بخشداران، دهیاران و مدیران کل و رؤسای ادارات می‌ توانند در جلسات ‌شورای اسلامی حوزه مسئولیت خود بدون حق رأی شرکت کنند.

تبصره - شوراها در صورت ضرورت و بنا به دعوت بخشدار و فرماندار ذیربط موظف به تشکیل جلسه فوق‌ العاده می‌ باشند. این دعوت باید‌ کتبی و با تعیین وقت قبلی و ذکر دستور جلسه باشد.

ماده 10 مکرر - شورای شهرستان از نمایندگان شوراهای شهرها و بخشهای واقع در‌ محدوده آن شهرستان که در مرحله اول با رأی اکثریت مطلق و در صورت عدم احراز در‌ مرحله دوم با رأی اکثریت نسبی هر یک از شوراهای مزبور انتخاب و معرفی شده‌ اند،‌ تشکیل می‌ گردد.

تبصره 1 - در شورای شهرستان از شورای هر بخش یک نفر و از شوراهای هر یک از شهرها تا یکصد هزار نفر جمعیت یک نفر و بیش از یکصد هزار نفر جمعیت دو نفر و شهر تهران سه نفر عضویت خواهند داشت.

تبصره 2 - تعداد اعضای شورای شهرستان حداقل پنج نفر می‌ باشد. چنانچه تعداد‌ شهرها و بخشهای یک شهرستان کمتر از پنج باشد، کسری تعداد اعضای شورای‌ شهرستان تا پنج نفر به نسبت جمعیت هر بخش یا شهر، از شورای بخش یا شهر مربوط‌ تأمین می‌ شود. در هر صورت هر بخش یا شهر نباید بیش از دو نفر نماینده در شورای‌ شهرستان داشته باشد. شهرستانهایی که فقط یک بخش و یک شهر داشته باشند از محدودیت داشتن دو نفر نماینده در شورا، مستثنی می باشند.

تبصره 3 - شورای شهرستان حداکثر ظرف یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای‌ شهرها و بخشهای واقع در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار تشکیل می‌ شود.

ماده 11 - شورای استان از نمایندگان منتخب شوراهای شهرستانهای تابعه که در‌ مرحله اول با رأی اكثریت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اکثریت نسبی از‌ بین اعضای شورای شهرستان انتخاب و معرفی شده‌ اند تشکیل می‌ شود.

تبصره 1 - تعداد اعضای شورای استان حداقل پنج نفر است. چنانچه یک استان‌ کمتر از پنج شهرستان داشته باشد کسری تعداد اعضای شورای استان تا پنج نفر به نسبت‌ جمعیت از شوراهای شهرستانهای ذی‌ ربط تأمین می‌ شود. در هر صورت هر شهرستان‌ نباید بیش از دو نماینده در شورای استان داشته باشد و در صورتی که استان فقط یک‌ شهرستان داشته باشد، اعضای شورای استان همان اعضای شورای شهرستان خواهند‌ بود.

تبصره 2 - شورای استان حداکثر یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای‌ شهرستانهای واقع در محدوده آن استان به دعوت استاندار تشکیل می‌ شود.

‌ماده 12 - شورای روستا، بخش، شهـر، شهرستـان و استـان در واحـدهـائـی از‌ تقسیمات کشوری تشکیل می‌ شود که طبق قوانین و مقررات مربوط، به نام ده (‌روستا)،‌بخش، شهر، شهرستان و استان شناخته شده باشد.

تبصره ـ در محدوده شهری تهران، ری و تجریش فقط یک شورای اسلامی شهر تشکیل می‌ شود.

ماده 13 - در صورت دعوت شورای بخش و شهر از بخشدار، شورای شهر مرکز شهرستان‌ یا شورای شهرستان از بخشدار یا فرماندار، شورای استان از استاندار، یا سایر مسؤولین‌ اجرایی سطوح فوق‌ الذکر، مقامات مذکور در جلسات شورا شرکت خواهند نمود. این‌ دعوت باید کتبی و با تعیین وقت و ذکر دستور جلسه باشد.

‌ماده 13 - در مجتمع‌های مسکونی واقع در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها و روستاها که واحدهای مسکونی آن به صورت مستقل یا‌آپارتمان قابل تملک اشخاص باشد و طبق مقررات شهرک خوانده شود شورایی به نام شورای اسلامی شهرک تشکیل می‌گردد.

تبصره - مکانهای جمعیتی خارج از محدوده قانونی و حریم شهر که حداقل دارای 200 خانوار بوده و عرفاً شهرک نامیده می ‌شود بنا به تشخیص ‌وزارت کشور و صرفاً به جهت ایجاد شورای اسلامی مشمول انجام امر انتخابات شورای اسلامی شهرک شده و وظایف و اختیارات مندرج در این قانون مربوط به شورای شهرک در آن اجرا و سایر مقررات مربوط به آن مکان تابع مقررات خاص خود می ‌باشد.

ماده 14 - شورای عالی استانها، از نمایندگان منتخب شوراهای استانها که در‌ مرحله اول با رأی اکثریت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اکثریت نسبی‌ انتخاب و معرفی می‌ شوند، تشکیل می‌ گردد.

تبصره 1 - از استانهای تا دو میلیون نفر جمعیت، دو نماینده و از استانهای دارای‌ بیش از دو میلیون نفر جمعیت، سه نماینده و از استان تهران چهار نماینده در شورای عالی‌ استانها عضویت دارند.

تبصره 2 - حداکثر یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای استانها، شورای عالی‌ استانها به دعوت وزیر کشور تشکیل می‌ شود.

تبصره 2 - شورای عالی استانها با درخواست وزیر کشور موظف به تشکیل جلسه‌ فوق‌ العاده می‌ باشد.

تبصره 3 - وزیران، رؤسای مؤسسات و سازمانهای دولتی و نهادهای عمومی‌ غیردولتی با درخواست شورای عالی استانها که باید به صورت کتبی و با تعیین وقت قبلی‌ و ذکر دستور جلسه باشد، در جلسات آن شرکت می‌ نمایند.

ماده 14 مکرر - عضویت در کلیه شوراهای موضوع این قانون افتخاری است و‌ شغل محسوب نمی‌ شود.

تبصره 1 – هر فرد می تواند فقط عضو شورای یک روستا یا یک شهر باشد.

‌تبصره 2 - پذیرش استعفای هر یک از اعضای شورا منوط به تصویب شورا است.

تبصره 3 - نامزد شدن اعضاء شوراهای اسلامی روستا و شهر در انتخابات مجلس شورای اسلامی منوط به پذیرش استعفاء آنها از سوی شورا، قبل از پایان مهلت قانونی می باشد.

‌ماده 15 - جلسات شوراها علنی و با حضور دو سوم اعضای اصلی رسمیت‌ می‌ یابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضرین معتبر است و تشکیل جلسات‌ غیرعلنی منوط به تصویب دو سوم اعضای حاضر در جلسه می‌ باشد.

ماده 15 مکرر – اولین جلسه شوراهای روستا به دعوت بخشدار و شورای شهر به دعوت فرماندار در تاریخ مقرر در ماده (3) قانون تشکیل می شود. همچنین شوراهای فرا دست به ترتیب، شورای بخش به فاصله یک ماه پس از تشکیل سه چهارم شوراهای روستاهای تابع بخش به دعوت بخشدار ، شورای شهرستان به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهر و بخش در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار، شورای استان به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهرستانهای واقع در محدوده آن استان به دعوت استاندار و شورای عالی استانها به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای استانها به دعوت وزیر کشور تشکیل می شود.

ماده 16 - اولین جلسه شوراهای موضوع این قانون وفق ماده (15 مکرر) به دعوت مسؤولین واحدهای‌ تقسیمات کشوری مربوط و با هیأت رئیسه سنی تشکیل می‌ شود تا هیأت رئیسه شورا ‌شامل یک رئیس و یک نایب رئیس و حداقل یک منشی برای مدت یکسال انتخاب شوند.

ماده 16 مکرر - در صورت استعفا، فوت یا سلب عضویت هر یک از اعضاء‌ شوراهای بخش، شهرستان، استان و عالی استانها، عضو جدید حداکثر ظرف مدت یک ماه باید‌ جایگزین شود.

فصل دوم – انتخابات

‌الف - کیفیت انتخابات

ماده 17 - انتخاب اعضای شورای روستا و شهر به صورت مستقیم، عمومی، با رای مخفی و اکثریت نسبی آرا خواهد بود.

تبصره - در صورتی که آرای دو یا چند نفر از داوطلبان مساوی باشد اولویت یا ایثارگران میباشد و در صورت نبودن افراد مذکور اولویت با فرد یا‌ افرادی است که دارای مدرک تحصیلی بالاتر هستند و در صورت یکسان بودن مدرک تحصیلی ملاک انتخاب قرعه است انتخابات هیأت ‌رئیسه شوراهای موضوع این قانون نیز مشمول مفاد این تبصره می ‌باشد.

ماده 17 مکرر - وزارت کشور می‌تواند با هماهنگی هیأت مرکزی نظارت بر‌انتخابات، قرائت و شمارش آراء را در تمام یا تعدادی از حوزه‌های انتخابیه با استفاده از ‌رایانه انجام دهد.

ماده 18 - در هر نوبت انتخابات هر شخص واجد شرایط حق دارد فقط یک بار در یک شعبه اخذ رأی با ارائه شناسنامه رأی دهد.

تبصره - در انتخابات میان‌دوره‌ای، در هر حوزه کسانی حق رأی دارند که در‌انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند یا در هیچ حوزه ای رأی نداده باشند.

ماده 19 - در موارد زیر برگهای رأی باطل میشود ولی جزو آرای ماخوذه محسوب میگردد و مراتب در صورتجلسه قید و برگهای رای مذکور‌ ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:

الف - آرا ناخوانا باشد.

ب - آرائی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد.

ج - آرائی که دارای نام رأی ‌دهنده یا امضا یا اثرانگشت وی باشد.

د - آرائی که کلّا حاوی اسامی غیر از نامزدهای تائید شده باشد.

هـ - آرائی که سفید به صندوق ریخته شده باشد.

تبصره - چنانچه برگ رای مشتمل بر اسامی خوانا و ناخوانا باشد فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد بود.

ماده 20 - در موارد زیر برگهای رای باطل میشود و جزو آرای مأخوذه محسوب نمی‌ گردد و مراتب در صورتجلسه قید و برگهای رای مذکور ‌ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:

‌الف - کل آرای صندوقی که فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد.

ب - کل آرای مندرج در صورت جلسه‌ ای که صندوق اخذ رای آن فاقد اوراق رای با برگهای تعرفه باشد.

ج - آرائی که زائد بر تعداد تعرفه باشد.

‌د - آرائی که فاقد مهر انتخاباتی باشد.

هـ - آرائی که روی ورقه‌ ای غیر از برگ رای انتخاباتی نوشته شده باشد.

‌و - آرای کسانی که به سن قانونی رای دادن نرسیده باشند.

‌ز - آرایی که با شناسنامه افراد فوت شده یا غیرایرانی اخذ شده باشد.

ح - آرائی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد.

ط - آرائی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند اخذ شده باشد.

ی - آرائی که از طریق تهدید به دست آمده باشد.

ک - آرائی که با تقلب و تزویر «در تعرفه ها، آرا، صورتجلسه ها و شمارش» به دست آمده باشد.

تبصره 1 - آرای زاید مذکور در بند ج به قید قرعه از کل برگهای رای کسر میشود.

تبصره 2 - چنانچه احراز شود که رأی‌ دهنده بیش از یک برگ رأی به صندوق ریخته باشد، همه اوراق وی باطل است و جزو آرای ماخوذه محسوب‌ نخواهد شد.

ماده 21 - در صورتی که در برگ رای علاوه‌ بر اسامی نامزدهای تائید شده اسامی دیگر نوشته شده باشد، برگ رای باطل نیست و فقط اسامی اضافه خوانده نمیشود.

ماده 22 - در صورتی که اسامی نوشته شده در برگ رای بیش از تعداد لازم باشد، اسامی اضافه از آخر خوانده نمیشود.

ماده 23 - در صورتی که در برگ رای نام یک داوطلب چند بار نوشته شده باشد فقط یک رای برای او محسوب میشود.

ماده 24 - در حوزه‌ های انتخابیه‌ ای که تا ده نفر نامزد انتخاباتی داشته باشد نامزدها می‌ توانند به تنهائی یا اشتراک برای هر یک از شعبه‌ های ثبت‌ نام ‌و اخذ رای و در حوزه‌ های انتخابیه‌ ای که بیش از ده نفر نامزد داشته باشد برای هر پنج شعبه ثبت‌ نام و اخذ رای یک نفر نماینده جهت حضور در محل ‌شعب اخذ رای به هیات اجرائی معرفی نمایند.در تهران و سایر کلانشهرها تعداد نمایندگان ناظر از طرف نامزدهای انتخابات شورای اسلامی شهر با توافق هیأت اجرائی تعیین می‌ گردد.

تبصره - چنانچه نمایندگان کاندیداها تخلفی در شعب اخذ رای مشاهده نمایند بدون دخالت مراتب را به هیأت اجرائی و نظارت کتباً اعلام خواهند ‌نمود.

ب - شرایط انتخاب‌ کنندگان و انتخاب ‌شوندگان

ماده 25 - انتخاب‌ کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:

1 - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.

2 - حداقل سن 15 سال تمام در روز اخذ رای.

3 - سکونت حداقل یک سال در محل اخذ رای، به استثنای شهرهای بالای یکصد هزار نفر جمعیت.

تبصره - کسانی که محل کار آنان خارج از محدوده حوزه انتخابیه باشد ولی افراد تحت تکفل آنان مانند همسر و فرزندان حداقل یکسال قبل از‌ انتخابات در حوزه انتخابیه سکونت داشته باشند می‌ توانند در همان حوزه رای دهند.

ماده 26 - انتخاب‌ شوندگان هنگام ثبت نام باید دارای شرایط زیر باشند:

الف - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.

ب - حداقل سن 25 سال تمام.

ج - اعتقاد و التزام عملی به اسلام و ولایت مطلقه فقیه.

د - ابراز وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

ه - دارا بودن سواد خواندن و نوشتن برای شورای روستاهای تا دویست خانوار و داشتن مدرک دیپلم برای شورای روستاهای بالای دویست خانوار، داشتن حداقل مدرک فوق دیپلم یا معادل آن برای شورای شهرهای تا بیست هزار نفر جمعیت، داشتن حداقل مدرک لیسانس یا معادل آن برای شورای شهرهای بالای بیست هزار نفر جمعیت.

تبصره 1 - کسانی که سابقه یک دوره کامل عضویت اصلی شورا را دارا باشند به ‌شرطی که در همان حوزه انتخابیه نامزد شوند از شرط مدرک تحصیلی معاف هستند.

تبصره 2 ـ هیأتهای اجرائی و نظارت در صورت ضرورت، تأییدیه مدارک تحصیلی ثبت‌ نام کنندگان را اخذ می‌ نمایند.

و – دارا بودن کارت پایان خدمت نظام وظیفه یا کارت معافیت دائم از خدمت برای مردان.

ز - داشتن سلامت جسمانی در حد برخورداری از نعمت شنوایی و گویایی و سلامت روانی، حسب مورد با گواهی پزشکی قانونی

تبصره 1 - اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی به جای اسلام باید به اصول دین خود اعتقاد و التزام عملی داشته باشند.

تبصره 2 - اعضای شوراها باید در محدوده بخش حوزه انتخابیه خود سکونت اختیار نمایند. تغییر محل سکونت هر یک از اعضای شورا از محدوده حوزه انتخابیه به خارج از آن موجب سلب عضویت خواهد شد.

تبصره 3 ـ ارائه گواهی عدم سوء پیشینه که از تاریخ صدور آن بیش از سه ماه نگذشته باشد در هنگام ثبت نام الزامی است.

ماده 27 - معتمدان دعوت ‌شده از سوی فرماندار و بخشدار و اعضای هیأتهای اجرائی و نظارت از داوطلب ‌شدن در حوزه انتخابیه مربوطه محرومند. استعفاء از سمتهای مذکور پس از قبول دعوت و شرکت در اولین جلسه تأثیری در این محرومیت ندارد.

ماده 28 - اشخاص زیر به واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن برای شوراهای اسلامی به ترتیب ذیل محرومند:

1- رئیس جمهور و مشاورین و معاونین وی، نمایندگان خبرگان رهبری، وزراء، معاونین و مشاورین آنان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی معاونان و مشاوران رئیس مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای نگهبان، رئیس ‌قوه قضائیه و معاونین و مشاورین وی، رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و معاونین و مشاورین آنان، رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس دیوان محاسبات کشور و معاونین وی، دادستان دیوان محاسبات، رئیس ‌سازمان بازرسی کل کشورو معاونین وی، شاغلین نیروهای مسلح، روسای سازمانها و ادارات عقیدتی سیاسی نیروهای مسلح، رئیس سازمان صدا و سیمای ‌جمهوری اسلامی ایران و معاونین وی، دبیر هیأت دولت، رؤسای دفاتر سران سه قوه، روسا و سرپرستان سازمانهای دولتی، رؤسای دانشگاهها(دولتی و غیردولتی)، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، روسای کل و مدیران عامل بانکها، رئیس‌ جمعیت هلال احمر و معاونین وی، رئیس بنیاد مستضعفان و جانبازان، سرپرست بنیاد شهید، سرپرست بنیاد مسکن، سرپرست کمیته امداد امام،‌ روسای سازمانها، مدیران عامل شرکتهای دولتی (‌مانند شرکت مخابرات، دخانیات...)، سرپرست نهضت سوادآموزی، رئیس سازمان نظام پزشکی‌ ایران رئیس سازمان نظام مهندسی کشور و اعضای هیأت‌ مدیره اتحادیه ‌های صنفی و هیأت ‌رئیسه اتاق اصناف ایران، مدیران ‌کل و سرپرستان ادارات کل ستادی مجلس شورای اسلامی، مدیران کل تشکیلات ستادی وزارتخانه ها و سازمانها و ادارات دولتی و سایر روسا، مدیران و سرپرستانی که حوزه مسوولیت آنان به کل کشور‌ تسری دارد، از عضویت در شوراهای اسلامی سراسر کشور محرومند مگر آنکه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا نموده و به هیچ وجه در آن‌ پست شاغل نباشند.

2 - استانداران و معاونین و مشاورین آنان، فرمانداران و معاونین آنان، شهرداران و معاونین آنان، بخشداران، مدیران کل ادارات استانداری، مدیران کل، سرپرستان ادارات‌ کل، معاونین ادارات کل، دادستانها، دادیارها، بازپرسها، قضات، روسای دانشگاهها (دولتی و غیردولتی) و رؤسای شعب آنها، روسای بانکها، رئیس و اعضای هیأت مدیره سازمان نظام پزشکی، رئیس و اعضای هیأت مدیره سازمان نظام مهندسی، رئیس و اعضای هیأت مدیره اتاق اصناف ایران، رئیس و اعضای هیأت‌ مدیره سازمان نظام مهندسی کشاورزی، رئیس و اعضای هیأت مدیره سازمان نظام پرستاری، رئیس و اعضای هیأت مدیره کانون وکلا، روسا، سرپرستان و معاونین سازمانها و‌ شرکتهای دولتی و نهادها و موسسات دولتی و یا وابسته به دولت که از بودجه عمومی به هر مقدار استفاده می‌ نمایند و سایر روسا، مدیران و‌ سرپرستان استان، شهرستان و بخش به ترتیب از عضویت در شوراهای اسلامی واقع در محدوده استان، شهرستان و بخش مرحومند، مگر آنکه ‌قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا نموده و به هیچ وجه در آن پست شاغل نباشند.

3- شهرداران، مدیران مناطق شهرداری و مؤسسات و شرکتهای وابسته و دهیاران از عضویت در شورای اسلامی شهر و روستای محل خدمت محرومند، ‌مگر آنکه قبل از ثبت‌ نام از سمت خود استعفاء نموده و به‌هیچ وجه در آن سمت شاغل نباشند.

4 – اعضای شوراهای اسلامی موضوع این قانون و شاغلان در شهرداری و مؤسسات و شرکتهای وابسته و همچنین دهیاران و شاغلان دهیاری در طول مدت عضویت در شورای اسلامی نمی ‌توانند در مسؤولیت ‌های مذکور در این ماده مشغول به کار شوند.

نظر مجلس:

بلی، عضویت همزمان در شوراهای اسلامی با تصدی مناصب اداری مذکور در ماده (28) منافات دارد.

ماده 29 - اشخاص زیر از داوطلب شدن برای عضویت در شورا محرومند:

الف - کسانی که در جهت تحکیم مبانی رژیم سابق نقش موثر و فعال داشته ‌اند به تشخیص مراجع ذیصلاح.

ب - کسانی که به جرم غصب اموال عمومی محکوم شده ‌اند.

ج - وابستگان تشکیلاتی به احزاب، سازمانها و گروهکهائی که غیرقانونی بودن آنها از طرف مراجع صالحه اعلام شده باشد.

د - کسانی که به جرم اقدام بر ضد جمهوری اسلامی ایران محکوم شده ‌اند.

هـ - محکومین به ارتداد به حکم محاکم صالح قضایی.

و - محکومین به حدود شرعی.

ز - محکومین به خیانت و کلاهبرداری و غصب اموال دیگران به حکم محاکم صالح قضایی.

ح - مشهوران به فساد و متجاهران به فسق.

ط - قاچاقچیان مواد مخدر و معتادان به این مواد.

ی - محجوران و کسانی که به حکم دادگاه مشمول اصل (49) قانون اساسی باشند.

ک - وابستگان به رژیم گذشته از قبیل (اعضای انجمنهای ده، شهر، شهرستان و استان و خانه ‌های انصاف، روسای کانونهای حزب رستاخیز و‌ حزب ایران نوین و نمایندگان مجلسهای سنا و شورای ملی سابق، کدخدایان و خوانین وابسته به رژیم گذشته).

‌ماده 30 - هیچ یک از داوطلبان عضویت در شوراها نمی‌ توانند همزمان در بیش از یک حوزه انتخابیه بعنوان داوطلب عضویت در شورا ثبت نام‌ نمایند، در غیر این صورت اسم آنان از فهرست داوطلبان حذف و از آن تاریخ تا پایان همان دوره از داوطلب شدن در انتخابات شوراها محروم می‌ گردند.

‌ماده 31 – درصورتی که هر یک از شوراها به علت فوت، استعفاء یا سلب عضویت اعضای اصلی و علی البدل فاقد حد نصاب لازم برای تشکیل جلسه گردد، انتخابات میان دوره ای همزمان با اولین انتخابات سراسری در موعد مقرر برگزار می شود.

ج - هیأت اجرائی و وظایف آنها

‌ماده 32 - به منظور برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و شهرک، هیات اجرائی شهرستان، به ریاست فرماندار و عضویت رئیس اداره ثبت‌ احوال، رئیس اداره آموزش و پرورش و هفت نفر از معتمدان محدوده شهرستان تشکیل می‌ شود.

‌تبصره 1 - برای تعیین هشت نفر معتمدان هیأت اجرائی، فرماندار سی نفر از‌ معتمدان اقشار مختلف مردم از کلیه شهرهای محدوده شهرستان را انتخاب و پس از تأیید هیأت نظارت از آنان‌ دعوت به عمل می‌ آورد.

تبصره 2 - اعضاء هیأت اجرائی شهرستان و معتمدان دعوت شده از سوی فرماندار‌نباید داوطلب عضویت در شورای شهر باشند.

تبصره 3 ـ در صورت تشکیل هیأت اجرائی برای برگزاری همزمان انتخابات شورای اسلامی و ریاست جمهوری، اجرای حکم انتخاب یک نفر از اعضای شورا به عنوان یکی از معتمدین موضوع تبصره (1) ماده (38) قانون انتخابات ریاست جمهوری منتفی است.

ماده 33 - برای برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی روستا، هیأت اجرائی بخش‌ به ریاست بخشدار و عضویت نمایندگان دستگاههای مذکور در ماده (32) و مسؤول جهاد‌ کشاورزی بخش یا معاون وی و هفت نفر از معتمدان محدوده بخش تشکیل می‌ شود.

‌تبصره 1 - برای تعیین هفت نفر از معتمدان هیأت اجرایی، بخشدار سی نفر از‌ معتمدان اقشار مختلف مردم از روستاهای محدوده بخش را انتخاب و پس از تأیید هیأت نظارت از آنان دعوت به‌ عمل می‌ آورد.

تبصره 2 - اعضاء هیأت اجرائی بخش و معتمدان دعوت شده از سوی بخشدار‌ نباید داوطلب عضویت در شورای روستا باشند.

‌ماده 34 - معتمدان منتخب موضوع مواد (32) و (33) به دعوت فرماندار و‌ بخشدار (‌یا نماینده وی) ظرف دو روز پس از انتخاب تشکیل جلسه داده، پس از حضور‌ دو سوم مدعوین (‌حداقل بیست نفر) از بین خود به ترتیب هشت و هفت نفر را به عنوان‌ معتمدان اصلی و پنج نفر را به عنوان معتمدان علی‌ البدل هیأت اجرایی شهرستان و بخش‌ با رأی مخفی و اکثریت نسبی آراء انتخاب می‌ نمایند.

ماده 35 - فرماندار و بخشدار (‌یا نماینده وی) مکلف است به ترتیب هشت و هفت‌نفر از معتمدان اصلی را برای شرکت در جلسات هیأت اجرائی انتخابات دعوت نماید.

ماده 36 - جلسات هیات اجرائی با حضور دو سوم اعضا رسمیت یافته و در صورت استعفا یا غیبت غیرموجه هر یک از معتمدین هیات اجرائی در سه جلسه که به منزله استعفا تلقی میگردد، فرماندار یا بخشدار (یا نماینده وی) از اعضای علی ‌البدل به ترتیب آراء به جای آنان دعوت خواهد نمود.

تبصره 1 - غیرموجه بودن غیبت با تصویب دو سوم اعضای هیات اجرائی خواهد بود.

تبصره 2 - تصمیمات هیات اجرائی با اکثریت آرای اعضای حاضر معتبر خواهد بود.

تبصره 3 - در صورتی که با دعوت از اعضای علی‌ البدل، اکثریت حاصل نگردید، اعضای اداری هیات اجرائی بقیه معتمدان (‌به ترتیب 11 و 13‌ نفر) را دعوت نموده تا کسری اعضاء را از میان خود انتخاب نمایند.

ماده 37 - عضویت هر فرد در بیش از یک هیات اجرائی بطور همزمان ممنوع است.

ماده 38 - اعضای اداری هیات اجرائی تا زمانی که از سمت اداری خود مستعفی یا برکنار نشده‌ اند، شخصاً مکلف به شرکت در جلسات هیات ‌اجرائی می ‌باشند و غیبت غیرموجه آنان در جلسات هیات اجرائی تمرد از وظایف قانونی محسوب میگردد و فرماندار یا بخشدار (یا نماینده وی) موظف است بلافاصله پس از غیبت اعضای اداری هیات اجرائی مراتب را با ذکر علت غیبت به مقام مافوق وی اعلام دارد.

‌تبصره - در صورتیکه فرماندار و بخشدار بدون عذر موجه در جلسات شرکت ننماید بقیه اعضاء هیات اجرائی موظفند موضوع را صورتجلسه کرده و‌ مراتب را به مقام مافوق گزارش نمایند.

ماده 39 - هیاتهای اجرائی در اسرع وقت تشکیل جلسه داده و پس از تعیین محل استقرار شعب ثبت‌ نام و اخذ رای، تعداد و محل شعب ثبت ‌نام ‌و اخذ رای را صورت ‌جلسه نموده و یک هفته قبل از روز اخذ رای مبادرت به انتشار آگهی انتخابات حاوی تاریخ برگزاری انتخابات و اوقات اخذ رای و ‌شرایط انتخاب ‌کنندگان و مقررات جزائی و محل شعب ثبت ‌نام و اخذ رای در حوزه انتخابیه می ‌نمایند.

ماده 40 - هیاتهای اجرائی برای هر شعبه ثبت ‌نام و اخذ رأی 5 نفر از معتمدین محل را که دارای سواد خواندن و نوشتن باشند انتخاب و جهت ‌صدور حکم به فرماندار و بخشدار حوزه انتخابیه معرفی می ‌نمایند.

تبصره 1 - در صورتی ‌که در محل استقرار شعبه ثبت ‌نام و اخذ رای به تعداد کافی معتمد باسواد نباشد هیأت اجرائی می ‌تواند افرادی را از خارج (حتی ‌الامکان از محدوده همان بخش) برای آن شعبه انتخاب و به حکم فرماندار یا بخشدار اعزام نماید.

تبصره 2 - اعضای شعب ثبت ‌نام و اخذ رأی از بین خود یک رئیس و یک نایب رئیس و سه نفر منشی انتخاب می ‌نمایند.

ماده 41 - ماموران انتظامی در حدود قانون موظف به ایجاد نظم و جلوگیری از هر گونه بی ‌نظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوقهای رای ‌می ‌باشند نیروهای نظامی و انتظامی حق دخالت در امور اجرایی و نظارت در انتخابات را ندارند.

ماده 42 - هیاتهای اجرائی انتخابات شوراهای اسلامی مسوول صحت برگزاری انتخابات حوزه انتخابیه خود می‌ باشند.

ماده 43 - هیاتهای اجرائی می ‌توانند برای بعضی از مناطق که لازم باشد شعب سیار ثبت ‌نام و أخذ رأی با ذکر مسیر حرکت و محل توقف تعیین نمایند.

ماده 44 - هیاتهای اجرائی باید ترتیبی اتخاذ نمایند که یک روز قبل از اخذ رأی، محل ثبت ‌نام و اخذ رأی آماده باشد.

ماده 45 - فرماندار و بخشدار هر حوزه انتخابیه مکلف است پس از وصول دستور وزارت کشور مبنی بر شروع انتخابات و همزمان با تشکیل هیات‌ اجرائی، تاریخ مراجعه داوطلبان عضویت در شوراهای اسلامی را ضمن انتشار آگهی به اطلاع کلیه اهالی حوزه انتخابیه برساند.

تبصره 1 - مهلت مراجعه داوطلبان به فرمانداری، بخشداری جهت اعلام داوطلبی هفت روز از تاریخ مقرر در آگهی ثبت ‌نام میباشد.

تبصره 2 - شرایط انتخاب ‌شوندگان و تاریخ شروع و خاتمه قبول برگ اعلام داوطلبی از طرف فرماندار، بخشدار در آگهی اعلام داوطلبی قید‌ خواهد شد.

ماده 46 - هیات اجرائی موظف است به منظور احراز شرایط مذکور در مواد 26 و 29 درباره هر یک از داوطلبان عضویت در شورای اسلامی شهر ‌حسب مورد از مراجع ذیربط از قبیل اداره اطلاعات، نیروی انتظامی، دادگستری، ثبت احوال استعلام نماید.

تبصره 1 - چنانچه داوطلبان شرکت در انتخابات شوراهای اسلامی روستا مظنون به داشتن یکی از موارد مذکور در ماده 29 باشند هیأت اجرائی ‌مربوط موظف است حسب مورد از مراجع ذیربط مذکور در ماده فوق استعلام نماید.

‌تبصره 2 - مراجع مذکور در ماده فوق موظفند ظرف مدت 10 روز از تاریخ وصول استعلام، نسبت به موارد استعلام کتباً پاسخ دهند.

ماده 47 - هیأتهای اجرائی پس از دریافت نتیجه استعلامات موظفند ظرف مدت چهارده ‌روز به صلاحیت داوطلبان رسیدگی و نتیجه را به‌ صورت کتبی و رسمی به همراه پرونده کامل داوطلبان به هیأتهای نظارت متناظر ارسال نمایند.

ماده 48 – نظر هیأتهای اجرائی بخش و شهرستان مبنی بر تأیید صلاحیت داوطلبان با تأیید هیأتهای نظارت شهرستان و بخش معتبر است و چنانچه ظرف چهارده ‌روز از تاریخ دریافت نتیجه رسیدگی صلاحیت داوطلبان، هیأت نظارت مربوط درباره داوطلب یا داوطلبان نظر خود را اعلام نکند، نظر هیأت اجرائی ملاک عمل خواهد بود.

ماده 49 - بررسی سوابق داوطلبان باید محرمانه انجام گیرد بطوری که موجب هتک حیثیت و آبروی افراد نشود و بررسیها از محدوده موارد‌ مذکور در مواد 26 و 27 و 28 و 29 و 30 این قانون خارج نگردد و افشای هر گونه اطلاعات دریافت شده توسط اعضای هیاتهای اجرائی و یا هر‌ شخص دیگر ممنوع است.

ماده 50 - هیاتهای اجرائی مکلف ‌اند در انجام وظایف خود بی‌ طرفی کامل را رعایت نمایند و در صورت تخلف، فرماندار یا بخشدار موظف است ‌با رای اکثریت اعضای هیات اجرائی نسبت به تعویض هر یک از معتمدین هیات اجرائی و در مواردی که انحلال هیات اجرائی ضروری باشد با تأیید ‌استاندار و هیات نظارت استان اقدام نماید. تشکیل مجدد هیات اجرائی با رعایت مقررات مندرج در این قانون انجام می ‌گیرد و تصمیمات متخذه هیات ‌اجرائی منحله عنداللزوم وسیله هیات اجرائی جدید قبل از انقضای مهلت قانونی رسیدگی به صلاحیت داوطلبان قابل تجدیدنظر خواهد بود.

تبصره 1 - داوطلبان شرکت در انتخابات شوراهای اسلامی روستا و شهر که صلاحیت آنان در هیات اجرائی و نظارت بخش و روستا رد شده است می‌ توانند ظرف مدت 4‌ روز از تاریخ اعلام اسامی نامزدهای انتخاباتی شکایت خود را به ترتیب داوطلبان شورای اسلامی روستا به هیات نظارت شهرستان و داوطلبان شورای‌اسلامی شهر به هیات نظارت استان تسلیم نمایند.

تبصره 2 - شاکیان می ‌توانند شکایت خود را ظرف مهلت مقرر به هیات اجرائی مربوط نیز تسلیم نمایند. هیات اجرائی موظف است بلافاصله شکایات دریافتی را به هیات نظارت ذیربط ارسال نماید.

تبصره 3 - هیات نظارت موظف است ظرف مدت 10 روز از تاریخ دریافت شکایات به آنها رسیدگی و نتیجه را به هیات اجرائی مربوط اعلام نماید. نظر هیات نظارت در این خصوص قطعی و لازم‌ الاجرا است.

‌تبصره 4 - فرماندار یا بخشدار به عنوان رئیس هیات اجرائی موظف است پس از وصول نظریه هیات نظارت، اسامی آن تعداد از داوطلبانی را نیز که صلاحیت آنان مورد تأیید هیات ‌نظارت قرار گرفته است از طریق انتشار آگهی به اطلاع اهالی برساند.

ماده 51 - فرماندار یا بخشدار یا نمایندگان آنان مکلف‌ اند فهرست اسامی نامزدهای تایید شده انتخابات را ظرف 3 روز از طریق انتشار آگهی به اطلاع اهالی حوزه انتخابیه برسانند.

ماده 52 - هیأتهای اجرائی موظف ‌اند از تاریخ اعلام نهائی صلاحیت داوطلبان تا دو روز پس از اعلام نتیجه اخذ رای انتخابات شکایت واصله را‌ بپذیرند و از تاریخ دریافت شکایات ظرف مدت پنج روز در جلسه مشترک هیات اجرائی و هیات نظارت به آنها رسیدگی و اخذ تصمیم نمایند.

د - هیأتهای نظارت و وظایف آنها

ماده 53 - کیفیت نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور طبق مواد 73 و 74 قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و ‌انتخابات شوراهای مزبور مصوب 29 /4 /1365 خواهد بود.

ماده 54 - اعلام نتیجه اخذ رای انتخابات شوراهای اسلامی روستا و بخش بعهده بخشدار و در انتخابات شوراهای اسلامی شهر به عهده فرماندار‌ خواهد بود.

ماده 55 - تایید صحت انتخابات شوراهای روستا و بخش با هیات نظارت بخش و اعلام آن توسط بخشدار انجام می‌ گیرد. در این خصوص چنانچه‌ کسی شکایت داشته باشد ظرف مدت دو روز پس از اعلام نتیجه انتخابات به هیات نظارت شهرستان ارسال و هیات مذکور ظرف مدت 15 روز نظر نهائی خود را اعلام خواهد‌ نمود.

ماده 56 - تایید صحت انتخابات شوراهای شهر با هیات نظارت شهرستان است و اعلام آن توسط فرماندار انجام می‌ گیرد. در این خصوص چنانچه‌ کسی شکایت داشته باشد ظرف مدت دو روز پس از اعلام نتیجه انتخابات به هیات نظارت استان ارسال و هیات مذکور ظرف مدت 15 روز نظر نهائی خود را اعلام خواهد نمود.

ماده 57 - توقف یا ابطال انتخابات یک یا چند شعبه اخذ رای در روستاها به پیشنهاد هیات نظارت شهرستان و تایید هیات نظارت استان خواهد ‌بود.

ماده 58 - در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و شهرک توقف یا ابطال انتخابات یک یا چند شعبه اخذ رای که در سرنوشت انتخابات مؤثر باشد به‌ پیشنهاد هیات نظارت استان و تایید هیات مرکزی نظارت خواهد بود.

‌تبصره - ابطال آراء باید مستند به قانون و همراه با اسناد و مدارک معتبر باشد. در‌غیراین صورت ابطال آراء جرم تلقی شده و مرتکب یا مرتکبین و نیز کسانی که گزارش یا ‌شهادت کذب داده باشند طبق قانون مجازات می‌شوند.

‌ماده 59 - این ماده به بعد از ماده (63) منتقل می شود.

ماده 60 - جلسات هیأت مرکزی نظارت و هیأتهای نظارت شهرستان با حضور حداقل دو سوم اعضاء و جلسات هیأتهای نظارت استان و بخش با حضور کلیه اعضاء تشکیل و مصوبات آنها با رأی اکثریت مطلق معتبر خواهد بود.

تبصره 1 - در صورت تساوی آرا در تصمیم ‌گیریها، تصمیمی را که رئیس جلسه با آن موافقت دارد معتبر است.

تبصره 2 - اعضای هیأتهای نظارت بخش و شهرستان و استان و ناظرین در شعب ثبت‌ نام و اخذ رای باید در انجام وظایف خود بی‌ طرفی کامل را‌ رعایت نمایند. در صورت تخلف، فرد متخلف توسط هیأت نظارت مافوق برکنار میشود و چنانچه اکثر اعضای هیأت نظارت بی ‌طرفی کامل را رعایت نکنند هیات متخلف توسط هیأت مرکزی نظارت منحل خواهد شد.

تبصره 3 - در صورت عدم‌ حضور هر یک از اعضای هیأتهای نظارت در دو جلسه متوالی و یا چهار جلسه غیرمتوالی و یا استنکاف از امضای صورتجلسات، اقدام لازم جهت معرفی جایگزین توسط هیأت نظارت مربوطه صورت خواهد گرفت.

ماده 61 - هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی، به طرق زیر نظارت خود را اعمال می ‌نمایند:

الف - گزارشهای وزارت کشور و بازرسیهای آن.

ب - اعزام بازرسان مستقل در صورت لزوم برای رسیدگی به شکایات مربوط به هیاتهای اجرائی و مباشرین وزارت کشور.

ج - رسیدگی نهائی شکایات و پرونده ‌ها و مدارک انتخابات.

د - تعیین ناظر در تمام هیاتهای مربوط به انتخابات.

تبصره 1 - هیاتهای نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی می‌ توانند از کارمندان دولت در جهت نظارت بر انتخابات کمک بگیرند.

تبصره 2 [ماده 63 (مکرر)] - اقدامات هیأت نظارت شهرستان و هیأت نظارت استان جز در مورد‌ تأیید صلاحیت کاندیداها و تأیید صحت انتخابات نافی اختیارات هیأت مرکزی نظارت‌ نبوده و تصمیم هیأت مرکزی نظارت قطعی و لازم‌ الاجرا است.

تبصره 3 - داوطلبان رد صلاحیت ‌شده در حوزه‌ های انتخابیه شهرهای با جمعیت بیش از دویست ‌هزار نفر می ‌توانند ظرف مدت چهار‌ روز از زمان ابلاغ عدم‌ صلاحیت آنها وفق نظر هیأت نظارت استان توسط فرمانداری‌ ها اعتراض خود را به هیأت مرکزی نظارت تحویل نمایند و هیأت مرکزی نظارت ظرف مدت ده‌ روز پس از دریافت اعتراض، نظر قطعی و لازم‌ الاجرای خود را به ستاد انتخابات استان مربوطه اعلام خواهد کرد.

تبصره 4 ـ در صورت اعتراض داوطلبان به تصمیمات و آراء هیأتهای نظارت استان، مراتب در هیأت مرکزی با حضور رئیس هیأت نظارت استان رسیدگی و ظرف مدت پنج روز از اعلام رد صلاحیت اعلام نظر می گردد. این رأی قطعی و لازم الاجراء است.

ماده 61 مکرر - هیچ سازمان یا دستگاهی به‌ استثنای وزارت کشور و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور تحت عنوان اجرای قانون یا نظارت بر انتخابات مجاز نیست در امر انتخابات دخالت کند.

ماده 62 - هیاتهای اجرائی موظف ‌اند هیاتهای نظارت مربوط را در جریان کلیه مراحل و امور انتخابات قرار دهند.

‌ماده 63 - در تمام مدتی که انتخابات برگزار می‌ شود هیات مرکزی نظارت در سراسر کشور و هیات نظارت استان و شهرستان و هیاتهای بخش در‌ حوزه های انتخابیه خود بر کیفیت انتخابات نظارت کامل خواهند داشت و در هر مورد که سوء جریان یا تخلفی مشاهده کنند آنرا به بخشداران و‌ فرمانداران اعلام و آنان موظف‌ اند بنا به نظر هیاتهای مذکور طبق قانون انتخابات در رفع نواقص اقدام کنند و هیاتهای نظارت استانها مکلف‌ اند مسائل مورد اختلاف را در همان استان حل نمایند و در صورتی که رؤسای هیأتهای اجرائی نظارت آنان را لحاظ ننمایند مراتب را جهت رسیدگی نهائی به‌ هیات مرکزی نظارت گزارش خواهند کرد.

ماده 63 (مکرر) - این ماده به ‌عنوان تبصره (2) به ماده (61) قانون منتقل می ‌شود.

ماده 64 - وزارت کشور موظف است حداقل یک ماه قبل از صدور دستور شروع انتخابات در هر یک از حوزه ‌های انتخابیه مراتب را به اطلاع و ‌تایید هیات مرکزی نظارت برساند.

ماده 65 - هیاتهای اجرائی موظف‌ اند یک نسخه از صورتجلسه اقدامات خود را به ناظرین تسلیم نمایند. در هر مورد که وجود امضای هیاتهای ‌اجرائی در قانون انتخابات پیش‌ بینی شده است امضای ناظرین نیز لازم است.

ماده 66 - وزارت کشور به منظور حسن انجام انتخابات می‌ تواند مأمورینی جهت بازرسی و کنترل جریان انتخابات بطور ثابت یا سیار به حوزه‌ های انتخابیه اعزام نماید.

هـ - تخلفات

ماده 67 - ارتکاب هر گونه تقلب و تزویر در انتخابات و اعمال خلاف این قانون و آئین ‌نامه اجرایی آن از قبیل امور ذیل جرم محسوب می ‌شود:

الف - خرید و فروش رأی.

ب - تقلب و تزویر در اوراق تعرفه یا برگ رای یا صورت ‌جلسات.

ج - تهدید یا تطمیع در امر انتخابات.

د - رای دادن با شناسنامه جعلی.

هـ - رای دادن با شناسنامه دیگری.

و - رای دادن بیش از یک بار.

ز - اخلال در امر انتخابات.

ح - کم و زیاد کردن آرا و یا تعرفه‌ ها.

ط - تقلب در رای ‌گیری یا شمارش آرا.

ی - رای ‌گرفتن با شناسنامه کسی که حضور ندارد.

ک - توصیه به نوشتن اسم نامزد معین در ورقه از طرف اعضای شعبه اخذ رای یا هر فرد دیگری در محل صندوق رای.

ل - تغییر و تبدیل یا جعل و یا ربودن و یا معدوم نمودن اوراق و اسناد انتخاباتی از قبیل تعرفه و برگ رأی، صورت‌ جلسات، تلکسها، تلفنگرامها‌ و تلگرافها.

م - باز کردن و یا شکستن قفل محل نگهداری و لاک و مهر یا پلمب صندوقهای رأی بدون مجوز.

ن - جابه ‌جائی، دخل و تصرف و یا معدوم نمودن اسناد انتخاباتی بدون مجوز قانونی.

س - دخالت در امر انتخابات با سند مجعول.

ع - ایجاد رعب و وحشت برای رأی ‌دهندگان یا اعضای شعبه ثبت ‌نام و اخذ رای با سلاح یا بدون سلاح در امر انتخابات.

ف - دخالت در امر انتخابات با سمت مجعول یا به هر نحو غیرقانونی.

ص - ممانعت از حضور نمایندگان نامزدها در شعب ثبت ‌نام و اخذ رأی.

ق - عدم رعایت بی ‌طرفی و جانبداری از نامزد انتخاباتی توسط مجریان انتخابات و اعضای هیاتهای نظارت استان، شهرستان و بخش و ناظران ‌شعب ثبت ‌نام و اخذ رای.

‌تبصره - چنانچه وقوع جرایم مندرج در ماده فوق موجب گردد تا جریان انتخابات در یک یا چند شعبه ثبت ‌نام و اخذ رأی از مسیر قانونی خود ‌خارج شود و در نتیجه انتخابات مؤثر باشد مراتب جهت اخذ تصمیم به هیات نظارت استان اعلام می‌ گردد.

و – سایر مقررات انتخابات.

ماده 67 مکرر 1 ـ کلیه وزارتخانه‌ ها، سازمانها، ادارات دولتی و مؤسسات وابسته به دولت و نهادهای انقلابی و شهرداری‌ ها و سازمان‌ های وابسته به شهرداری موظفند حسب درخواست هیأتهای نظارت بر انتخابات شوراها، وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات پشتیبانی و مالی خود را تا تأیید نهائی انتخابات توسط هیأتهای مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در اختیار آنان قرار دهند.

بدیهـی است مدت همکـاری کارکنان مـذکور جزء ایام مأموریت نامبردگان محسوب می‌ شود.

ماده 87 (انتقالی از فصل پنجم) - هزینه برگزاری انتخابات شوراها از شمول قانون محاسبات عمومی مستثنی است.

ماده 88 (انتقالی از فصل پنجم) - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است برنامه‌ های آموزشی انتخاباتی را که وزارت کشور و شوراهای نظارت بر‌ انتخابات ضروری تشخیص می‌ دهد، همچنین کلیه اعلامیه‌ ها و اطلاعیه‌ های مربوط به انتخابات را از شبکه سراسری یا محلی استانی صدا و سیمای جمهوری‌اسلامی ایران پخش نماید.

تبصره - کلیه وزارتخانه‌ ها و سازمان‌ ها و نهادها و مؤسسات دولتی موظف‌ اند به منظور توجیه و آگاه سازی مردم از چگونگی انتخابات شوراها، با‌ وزارت کشور همکاری نمایند.

ماده 89 (انتقالی از فصل پنجم) - رسیدگی به تخلفات مأمورین نظامی و انتظامی از مفاد این قانون حسب مورد بر عهده هیأت‌ های رسیدگی به تخلفات مأمورین مزبور‌ مندرج در قوانین مربوطه خواهد بود.

ماده 90 (انتقالی از فصل پنجم) - نحوه فعالیت‌ های تبلیغاتی انتخابات، مدت زمان تبلیغات، محدودیت‌ ها و ممنوعیت‌ ها و سایر شرایط و مقررات مربوط را آیین‌ نامه‌ اجرایی این قانون تعیین خواهد نمود.

فصل سوم - وظایف و اختیارات شوراها

ماده 68 - وظایف و اختیارات شورای اسلامی روستا عبارتست از:

الف - نظارت و پیگیری بر حسن اجرای مصوبات شورای اسلامی روستا.

ب - ارائه پیشنهاد جهت رفع کمبودها، نارسایی‌ ها و نیازها به مقامات ذی‌ ربط.

مقامات مذکور موظف به بررسی پیشنهادها و ارائه پاسخ ، حداکثر ظرف مدت دو‌ ماه، به شورا هستند. در صورت عدم ارائه پاسخ در موعد مقرر، مراتب برای پیگیری‌ قانونی به اطلاع مقامات مافوق می‌ رسد.

ج - تشکیل گردهمایی عمومی جهت ارائه گزارش کار و دریافت پیشنهادها و پاسخ‌ به سؤالات و جلب مشارکت و خودیاری مردم برای پیشبرد امور روستا حداقل دو بار در‌ سال و با پانزده روز اعلام قبلی.

د - تبیین و توجیه سیاستهای دولت و تشویق و ترغیب روستائیان جهت اجرای سیاستهای مذکور.

هـ - نظارت و پیگیری اجرای طرحها و پروژه‌ های عمرانی اختصاص‌ یافته به روستا.

و - همکاری با مسوولان ذیربط برای احداث، اداره، نگهداری و بهره‌ برداری از تأسیسات عمومی، اقتصادی، اجتماعی و رفاهی مورد نیاز روستا در ‌حدود امکانات.

ز - کمک‌ رسانی و امداد در مواقع بحرانی و اضطراری مانند جنگ و وقوع حوادث غیرمترقبه و نیز کمک به مستمندان و خانواده‌ های بی‌ سرپرست ‌با استفاده از خودیاریهای محلی.

ح - تلاش برای رفع اختلافات افراد و محلات و حکمیت میان آنها.

ط - پیگیری شکایات اهالی روستا از ادارات حوزه مربوط از طریق مقامات‌ مسؤول.

ی - همکاری با نیروهای انتظامی جهت برقراری امنیت و نظم عمومی حسب درخواست بخشدار.

ک - ایجاد زمینه مناسب و جلب مشارکت عمومی در جهت اجرای فعالیتهای تولیدی وزارتخانه‌ ها و سازمانهای دولتی.

ل ـ فراهم نمودن زمینه مشارکت و جلب همکاری مردم در جهت ایجاد و توسعه نهادهای مدنی، کتابخانه و مراکز فرهنگی، بهبود و ارتقاء فرهنگی اقشار مختلف به ویژه جوانان و بانوان و برنامه‌ ریزی در انجام خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی، سوادآموزی، تهیه جغرافیای تاریخی و شناسنامه روستا و دانش بومی و سایر امور با هماهنگی مراجع ذی‌ ربط.

م - انتخاب فردی ذیصلاح به سمت دهیار برای مدت چهار سال بر اساس آیین‌ نامه مربوط و معرفی به بخشدار جهت صدور حکم.

ن - ایجاد زمینه مناسب برای توسعه اشتغال و جلب مشارکت‌ های عمومی در‌ جهت گسترش فعالیتهای تولیدی.

س - مشارکت در تهیه طرحهای هادی روستا و بهسازی بافتهای فرسوده و ضوابط و‌ مقررات ساخت و ساز.

ع - نظارت بر حسن اجرای مقررات مربوط به حفاظت و بهسازی محیط زیست‌ روستا و بهره‌ برداری از منابع طبیعی و جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ عمران، مزارع،‌ باغها، مراتع، جنگل‌ ها، محدوده‌ های زیست محیطی، احیاء و لایروبی قنوات و نهرهای‌ متروکه و ارائه طرح و پیشنهاد در این زمینه‌ ها به شورای بخش.

ف - بررسی برنامه‌ های پیشنهادی ارگانهای اجرائی در زمینه‌ های اجتماعی،‌ اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از نظر تطبیق با‌ ضرورت‌ های موجود در حوزه انتخابیه شورا و ارائه گزارش نارسایی‌ ها به شورای مافوق و‌ مراجع اجرایی ذی‌ ربط.

ص - نظارت بر حفظ و نگهداری تأسیسات عمومی و عمرانی و اموال و‌ دارایی‌ های روستا.

تبصره - عزل دهیار با رای اکثریت اعضای شورای اسلامی روستا بر اساس آیین‌ نامه مربوط انجام میشود و به بخشدار جهت صدور حکم عزل اعلام میگردد.

‌ماده 68 مکرر - هر تیره از عشایر کوچ رو کشور با حداقل بیست خانوار در حکم‌ روستا (‌ده) بوده و شورای عشایری با وظایف و اختیارات شورای روستا در آن تیره تشکیل‌ می‌ گردد. شورای عشایری مذکور در زمان تشکیل شورای بخش محل استقرار خود همانند‌ شورای روستا مشارکت خواهد داشت.

همکاری در امور مربوط به دام، مرتع و کوچ جزو وظایف شورای عشایری خواهد‌ بود.

‌ماده 69 - دهیار به مدت چهار سال انتخاب و وظایف زیر را به‌ عهده دارد :

1 - اجرای مصوبات شورای روستا.

2 - همکاری با نیروی انتظامی در خصوص اعلام وقوع جرائم، اجرای مقررات‌ خدمت وظیفه عمومی، حفظ نظم عمومی و سعی در حل اختلافات محلی.

3 - اعلان فرامین و قوانین و مقررات عمومی.

4 - همکاری در حفظ و نگهداری تأسیسات عمومی و عمرانی و اموال و‌ دارائی‌ های روستا.

5 - همکاری با سازمانها و نهادهای دولتی و ایجاد تسهیلات لازم در جهت ایفای‌ وظایف آنان.

6 - مراقبت در اجرای مقررات بهداشتی و حفظ نظافت و ایجاد زمینه مناسب برای‌ تأمین بهداشت محیط.

7 - همکاری با سازمان‌ های ثبت احوال و اسناد در جهت ثبت وقایع چهارگانه‌ سجلی و اسناد و املاک.

8 - همکاری با مسؤولین ذی‌ ربط در جهت حفظ، نگهداری و بهره‌ برداری منابع‌ طبیعی و میراث فرهنگی واقع در روستا.

9 - اجرای طرحهای عمرانی و خدماتی در محدوده روستا در صورت آمادگی با‌ تأیید کمیته برنامه‌ ریزی شهرستان.

10 - تشکیل پرونده برای ایجاد بناها، تأسیسات و تفکیک اراضی در محدوده‌ قانونی روستا و ارجاع به بخشداری جهت صدور مجوز.

‌تبصره - درآمد حاصل از وصول عوارض مربوط به اجرای این بند در امور عمومی‌ روستا و زیر نظر شورای روستا هزینه می‌ شود.

11 - تشکیل پرونده و صدور پروانه ساختمان برای ایجاد بناها و تأسیسات واقع در محدوده قانونی روستا پس از هماهنگی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و اخذ نظرات فنی نهاد مذکور در چهارچوب ضوابط و مقررات طرحهای هادی مصوب روستا

‌ماده 70 - وظایف و اختیارات شورای اسلامی بخش عبارت است از:

1 - ارائه طرحها و پیشنهادهای اصلاحی به مسؤولین اجرائی منطقه جهت رفع‌ کمبودهای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی و سایر امور رفاهی‌ بخش.

‌تبصره - مقامات اجرائی ذی‌ ربط موظف به بررسی طرحها و پیشنهادهای مذکور و‌ ارائه پاسخ حداکثر ظرف مدت دو ماه به شورا هستند. در صورت عدم ارائه پاسخ در‌ موعد مقرر مراتب جهت انجام اقدامات قانونی به اطلاع مقامات مافوق خواهد رسید.

3 - ایجاد هماهنگی لازم بین شوراهای روستاهای واقع در محدوده بخش.

4 - نظارت بر شوراهای روستاها به منظور رعایت وظایف قانونی.

5 - حل و فصل مشکلات و اختلافات میان دو یا چند روستا یا شوراهای روستایی‌ واقع در محدوده بخش، در مواردی که قابل پیگیری قضایی نیست.

6 - رسیدگی به امور عمرانی بخش که خارج از حیطه اختیارات و وظایف شورای‌ روستا است.

7 - ایفای وظایف شورای روستا در مزارع مستقل، مکان‌ ها و آبادی‌ ها و روستاهایی‌ که به هر دلیل فاقد شورای روستا می‌ باشند.

8 - تشویق مردم به همکاری و سرمایه‌ گذاری در امور و برنامه‌ های عمرانی کشاورزی، حمل و نقل، بهداشت، صنایع روستایی و دستی، امور فرهنگی و‌ مذهبی بخش.

9 - بررسی و تأیید طرحهای هادی روستاهای واقع در محدوده بخش و ارسال به‌ مراجع ذی‌ ربط جهت تصویب نهایی.

10 – نظارت بر حسن اجراء مصوبات شورای اسلامی بخش.

11- نظارت و پیگیری اجراء طرحها و پروژه های عمرانی بخش.

‌ماده 70 - وظایف و اختیارات شورای اسلامی بخش به شرح زیر است:

الف - بررسی و آگاهی از مشکلات و کمبودهای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی و سایر امور رفاهی بخش و ارائه‌ طرحها و پیشنهادهای اصلاحی به مسوولین اجرایی منطقه.

ب - همکاری با مسوولین اجرایی به منظور پیشبرد کارها و برنامه‌ های عمرانی منطقه از قبیل ایجاد و مرمت راههای اصلی و فرعی بخش، ‌برق‌ رسانی، لوله‌ کشی آب آشامیدنی، کانال‌ کشی آب زراعی، قنوات، لایروبی نهرها، تعمیر مساجد، زیارتگاهها، حسینیه‌ ها و تکایا و امور مربوط به حفظ‌ و عمران مزارع، باغها، مراتع و جنگلها با هماهنگی مسوولین ذیربط منطقه و سازمانهای مملکتی.

ج - همکاری با مسوولین اجرایی کشور و منطقه و شوراهای اسلامی روستایی جهت انجام خدمات عمومی، انتخابات سراسری و محلی ‌سرشماریهای جمعیتی، زراعی، دامی، صنعتی و مانند اینها.

د - همکاری با مسوولین امر برای تهیه و تنظیم شناسنامه بخش از طریق جمع‌ آوری اطلاعات و آمار لازم بر اساس مشخصات اقتصادی، اجتماعی،‌ فرهنگی و منابع طبیعی منطقه.

هـ - ایجاد هماهنگی لازم بین شوراهای اسلامی روستایی واقع در بخش.

و - نظارت بر طرحهای عمرانی منطقه و حفظ و نگهداری و بهره‌برداری از تأسیسات و تجهیزات عمومی و عمرانی، مزارع و مراتع و جنگلهای ‌خارج از حیطه روستاهای موجود در بخش.

ز - نظارت بر شوراهای روستایی به منظور رعایت وظایف قانونی.

ح - حکمیت در اختلافات میان دو یا چند روستا یا شوراهای اسلامی روستایی واقع در بخش با یکدیگر در مواردی که قابل پیگیری قضایی نیست.

ط - پیگیری موارد تجاوز به حقوق عمومی در مواردی که شاکی ندارد از طریق مقامات ذیصلاح.

ی - رسیدگی به امور عمومی بخش یا اموری که خارج از حیطه اختیارات و وظایف شوراهای اسلامی روستاست.

ک - رسیدگی و پیگیری مشکلات اهالی مزارع مستقل و آبادیهای زیر بیست خانوار که فاقد شورای اسلامی روستا می‌ باشند.

ل - جلب خودیاری اهالی روستاها جهت تأمین هزینه‌ های مربوط به شوراها و اداره دهیاریها.

م - همکاری با نیروهای انتظامی جهت برقراری امنیت و نظم عمومی.

ماده 71 - وظایف شورای اسلامی شهر بشرح زیر است:

1 - انتخاب شهردار برای مدت چهار سال.

تبصره 1 - شورای اسلامی شهر موظف است بلافاصله پس از رسمیت یافتن نسبت به انتخاب شهردار واجد شرایط اقدام نماید.

نظرمجلس :

منظورمقنن از تبصره (1) بند (1) ماده (71) قانون مذکور این است که شوراهای‌اسلامی کشور در هر دوره باید پس از رسمیت یافتن اعم از اینکه دوره چهارساله شهردار ‌قبلی پایان یافته باشد یا خیر نسبت به انتخاب شهردار اقدام نمایند.

تبصره‌ 2 - شهردار نمی‌ تواند همزمان‌ عضو هیچ‌ یک‌ از شوراهای‌ اسلامی‌ شهر و روستای‌ کشور باشد.

‌تبصره 3 - نصب شهرداران در شهرها با جمعیت بیشتر از دویست هزار نفر و مراکز استان بنا به پیشنهاد شورای شهر و حکم وزیر کشور و در سایر‌ شهرها به پیشنهاد شورای شهر و حکم استاندار صورت می‌ گیرد.‌ شورای شهر بر اساس ضوابط و شرایط احراز صلاحیت شهرداران مندرج در‌ آئین‌ نامه مصوب این قانون، شهردار موردنظر خود را انتخاب می‌ کند. وزیر کشور و‌ استانداران موظفند حکم شهردار معرفی شده را ظرف مدت ده روز صادر نمایند.

‌در صورتی که وزیر کشور یا استاندار، شهردار معرفی شده را واجد شرایط تعیین‌ شده نداند، مراتب را با ذکر دلیل و مستندات به شورای شهر منعکس می‌ نماید، در صورت‌ اصرار شورای شهر بر نظر قبلی خود و عدم صدور حکم شهردار ، موضوع توسط شورای‌ شهر به هیأت حل اختلاف ذی‌ ربط ارجاع خواهد شد.

‌هیأت مذکور ظرف پانزده روز مکلف به تصمیم‌ گیری بوده و تصمیم آن هیأت برای‌ طرفین (‌وزارت کشور و شورای اسلامی شهر) لازم‌ الاجراء می‌ باشد. چنانچه در مدت مقرر،‌ هیأت حل اختلاف نظر خود را اعلام ننماید، نظر شورای شهر متبع خواهد بود و شهردار‌ می‌ تواند اختیارات قانونی خود را اعمال و اجراء نماید.

تبصره 4 - دوره خدمت شهردار در موارد زیر خاتمه می‌ پذیرد:

الف - استعفای کتبی با تصویب شورا.

ب - برکناری توسط شورای شهر با رعایت مقررات قانونی.

ج - تعلیق طبق مقررات قانونی.

د - فقدان هر یک از شرایط احراز سمت شهردار به تشخیص شورای شهر.

2 - بررسی و شناخت کمبودها، نیازها و نارسائیهای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، بهداشتی، اقتصادی و رفاهی حوزه انتخابیه و تهیه طرحها و‌ پیشنهادهای اصلاحی و راه‌ حلهای کاربردی در این زمینه‌ ها جهت برنامه‌ ریزی و ارائه آن به مقامات مسوول ذیربط.

3 - نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورا و طرحهای مصوب در امور شهرداری و سایر سازمانهای خدماتی در صورتی‌ که این نظارت مخل‌ جریان عادی این امور نگردد.

4 - همکاری با مسوولین اجرایی و نهادها و سازمان های مملکتی در زمینه ‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی و عمرانی بنا به درخواست آنان.

5 - برنامه ‌ریزی در خصوص مشارکت مردم در انجام خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی با موافقت دستگاههای ذیربط.

6 - تشویق و ترغیب مردم در خصوص گسترش مراکز گردشگری و تفریحی، ورزشی و فرهنگی با هماهنگی دستگاه‌ های ذیربط.

7 - اقدام در خصوص تشکیل انجمنها و نهادهای اجتماعی، امدادی، ارشادی و تأسیس تعاونیهای تولید و توزیع و مصرف، نیز انجام آمارگیری،‌ تحقیقات محلی و توزیع ارزاق عمومی با توافق دستگاههای ذیربط.

8 - نظارت بر حسن اداره و حفظ سرمایه و داراییهای نقدی، جنسی و اموال منقول و غیرمنقول شهرداری و همچنین نظارت بر حساب درآمد و ‌هزینه آنها به گونه ‌ای که مخل جریان عادی امور شهرداری نباشد.

9 - تصویب آیین نامه‌ های پیشنهادی شهرداری پس از رسیدگی به آنها با رعایت دستورالعملهای وزارت کشور.

10 - تایید صورت جامع درآمد و هزینه شهرداری که هر شش ماه یکبار توسط شهرداری تهیه می ‌شود و انتشار آن برای اطلاع عموم و ارسال نسخه ‌ای از آن به وزارت کشور.

11 - همکاری با شهرداری جهت تصویب طرح حدود شهر با رعایت طرحهای‌ هادی و جامع شهرسازی پس از تهیه آن توسط شهرداری با تأیید ‌وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی.

12 - تصویب بودجه، اصلاح و متمم بودجه و تفریغ بودجه سالانه شهرداری و موسسات و شرکتهای وابسته به شهرداری با رعایت آیین ‌نامه مالی شهرداریها و همچنین تصویب بودجه شورای شهر.

تبصره - کلیه درآمدهای شهرداری به حساب‌ هایی که با تایید شورای شهر در بانک ‌ها افتتاح میشود واریز و طبق قوانین مربوطه هزینه خواهد شد.

13 - تصویب وامهای پیشنهادی شهرداری پس از بررسی دقیق نسبت به مبلغ، مدت و میزان کارمزد.

14 - تصویب معاملات و نظارت بر آنها اعم از خرید، فروش، مقاطعه، اجاره و استیجاره که بنام شهر و شهرداری صورت می ‌پذیرد با در نظر ‌گرفتن صرفه و صلاح و با رعایت مقررات آیین ‌نامه مالی و معاملات شهرداری.

تبصره - به منظور تسریع در پیشرفت امور شهرداری، شورا می ‌تواند اختیار تصویب و انجام معاملات را تا میزان معینی با رعایت آیین ‌نامه معاملات شهرداری به شهردار واگذار نماید.

15 - تصویب اساسنامه موسسات و شرکتهای وابسته به شهرداری با تایید و موافقت وزارت کشور.

تبصره ـ وزارت کشور مکلف است حداکثر ظرف دو ماه پس از دریافت مفاد اساسنامه مؤسسات و شرکتهای وابسته به شهرداری نظر نهائی خود را اعلام نماید.

در صورت عدم اعـلام نظر ظرف مهلت مذکور، اساسـنامه مصوب شورای شـهر لازم‌ الاجراء است.

16 - تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور ‌اعلام میشود.

17 - نظارت بر حسن جریان دعاوی مربوط به شهرداری.

18 - نظارت بر امور بهداشت حوزه شهر.

19 - نظارت بر امور تماشاخانه‌ ها، سینماها و دیگر اماکن عمومی، که توسط بخش خصوصی، تعاونی و یا دولتی اداره میشود با وضع و تدوین مقررات خاص برای حسن ترتیب، نظافت و بهداشت این قبیل موسسات بر طبق پیشنهاد شهرداری و اتخاذ تدابیر احتیاطی جهت جلوگیری از خطر ‌آتش‌ سوزی و مانند آن.

20 - تصویب مقررات لازم جهت اراضی غیرمحصور شهری از نظر بهداشت و آسایش عمومی و عمران و زیبائی شهر.

21 - نظارت بر ایجاد گورستان، غسالخانه و تهیه وسایل حمل اموات مطابق با اصول بهداشت و توسعه شهر.

22 - وضع مقررات و نظارت بر حفر مجاری و مسیرهای تأسیسات شهری.

23 - نظارت بر اجرای طرحهای مربوط به ایجاد و توسعه معابر، خیابانها، میادین و فضاهای سبز و تأسیسات عمومی شهر بر طبق مقررات موضوعه.

24 - تصویب نامگذاری معابر، میادین، خیابان‌ ها، کوچه و کوی در حوزه شهری و همچنین تغییر نام آن‌ ها با رعایت مقررات مربوط.

25 - تصویب مقررات لازم به پیشنهاد شهرداری جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر نوع نوشته و آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر با‌رعایت مقررات موضوعه و انتشار آن برای اطلاع عموم.

26 - تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمان‌ های وابسته به آن با رعایت آیین‌ نامه مالی و معاملات شهرداری‌ ها با رعایت مقررات مربوط.

27 - تصویب نرخ کرایه وسائط نقلیه درون شهری.

28 - وضع مقررات مربوط به ایجاد و اداره میدانهای عمومی توسط شهرداری برای خرید و فروش مایحتاج عمومی با رعایت مقررات موضوعه.

29 - وضع مقررات لازم در مورد تشریک مساعی شهرداری با ادارات و بنگاه‌ های ذیربط برای دایر کردن نمایشگاه‌ های کشاورزی، هنری، بازرگانی‌ و غیره با رعایت مقررات قانونی مربوط.

30 - نظارت بر حسن اداره امور مالی شهرداری و کلیه سازمانها، مؤسسات،‌ شرکتهای وابسته و تابعه شهرداری و حفظ سرمایه، دارائی‌ ها، اموال عمومی و اختصاصی‌ شهرداری، همچنین نظارت بر حساب درآمد و هزینه آنها با انتخاب حسابرس رسمی و‌اعلام موارد نقض و تخلف به شهردار و پیگیریهای لازم بر اساس مقررات قانونی.

تبصره 1 - کلیه پرداختهای شهرداری در حدود بودجه مصوب با اسناد مثبته و با‌ رعایت مقررات مالی و معاملاتی شهرداری به عمل می‌ آید که این اسناد باید به امضای‌ شهردار و ذی‌ حساب یا قائم‌ مقام آنان که مورد تأیید شورای شهر باشند برسد.

تبصره 2 – شورای شهر موظف است یک نسخه از نتیجه گزارش حسابرس رسمی را جهت بررسی و هر گونه اقدام قانونی به وزارت کشور ارسال نماید.

31 - شورا موظف است در پایان هر سال مالی صورت بودجه و هزینه خود را‌ جهت اطلاع عموم منتشر نماید و نسخه‌ ای از آن را جهت بررسی به شورای شهرستان و‌ استان ارسال کند.

32 - واحدهای شهرستانی کلیه سازمانها و مؤسسات دولتی و مؤسسات عمومی‌ غیردولتی که در زمینه ارائه خدمات شهری وظایفی را به عهده دارند، موظفند برنامه‌ سالانه خود در خصوص خدمات شهری را که در چارچوب اعتبارات و بودجه سالانه خود‌ تنظیم شده به شورا ارائه نمایند.

33 - همکاری با شورای تأمین شهرستان در حدود قوانین و مقررات.

34 - بررسی و تأیید طرح‌ های هادی و جامع شهرسازی و تفصیلی و حریم و‌ محدوده قانونی شهرها پس از ارائه آن توسط شهرداری و ارسال به مراجع ذی‌ ربط قانونی‌ جهت تصویب نهائی.

تبصره 1 - در کلیه قوانین و مقرراتی که انجمن شهر عهده‌ دار وظایفی بوده است، شورای اسلامی شهر با رعایت مقررات این قانون بعد از یک سال‌ از تاریخ تصویب جانشین انجمن شهر خواهد بود.

تبصره 2 - وزارتخانه‌ ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و سازمان‌ هایی که شمول قانون بر آن‌ ها مستلزم ذکر نام است موظف‌ اند در طول‌ مدت یک سال مذکور در تبصره فوق با بررسی قوانین و مقررات مربوط به خود هر کجا نامی از انجمن شهر سابق آمده و وظایفی را به آن محول نموده‌ است جهت اصلاح این گونه موارد لایحه اصلاحی به مجلس شورای اسلامی ارائه نمایند.

ماده 71 مکرر - چنانچه حداقل یک ‌سوم اعضای شورای اسلامی شهر، تحقیق و تفحص در هر یک از امور مربوط به وظایف شهرداری ‌ها و سازمان‌ ها و شرکتهای وابسته را لازم بدانند تقاضای خود را به ‌صورت کتبی به رئیس شورای اسلامی شهر تسلیم نموده و رئیس شورای شهر ظرف مدت چهل و‌ هشت ساعت آن را به کمیسیون تخصصی ذی ‌ربط شورا در صورت وجود، جهت رسیدگی ارجاع می ‌نماید. رئیس کمیسیون موظف است ظرف مدت دو هفته از تاریخ وصول با مسؤولان ذی ‌ربط شهرداری مکاتبه و اطلاعاتی را که در این زمینه کسب نموده در اختیار متقاضیان قرار دهد. در صورتی که دو‌ سوم متقاضیان اطلاعات کمیسیون را کافی تشخیص ندهند، کمیسیون موظف است ظرف مدت یک ‌هفته پس از وصول تقاضا از متقاضیان و شهردار دعوت به عمل آورد و دلایل ضروری تحقیق و تفحص و نظرات شهرداری را استماع نماید و تا مدت ده‌ روز گزارش خود را مبنی بر تصویب یا رد تقاضای تحقیق و تفحص به رئیس شورای اسلامی شهر ارائه دهد.

رئیس شورا موظف است گزارش کمیسیون را در اولین جلسه بعدی شورا قرار داده و در جلسه رسمی شورا پس از ارائه گزارش توسط سخنگوی کمیسیون و صحبت نماینده متقاضیان تحقیق و تفحص هر کدام ده ‌دقیقه، گزارش کمیسیون بدون بحث به رأی گذاشته خواهد شد.

در صورت تصویب انجام تحقیق و تفحص موضوع به همان کمیسیون تخصصی ذی ‌ربط جهت رسیدگی ارجاع می ‌گردد. کمیسیون موظف است در مدت ده‌ روز پس از ارجاع، اعضای هیأت را که حداقل سه نفر و حداکثر هفت نفر خواهند بود از بین اعضای شورای اسلامی شهر تعیین و به رئیس شورای اسلامی شهر جهت صدور حکم ابلاغ معرفی نماید. اعضای هیأت از میان خود یک رئیس و یک دبیر انتخاب می ‌کنند.

هیأت حداکثر ظرف مدت سه ‌ماه گزارش خود را به کمیسیون ذی‌ ربط تسلیم می ‌نماید. کمیسیون موظف است ظرف مدت دو‌ هفته گزارش هیأت را در جلسه مشترک اعضای کمیسیون و هیأت مطرح و گزارش نهائی را پس از تصویب به رئیس شورای اسلامی شهر ارسال نماید. قبل از رأی ‌گیری در رابطه با گزارش نهائی، شهردار یا مسؤولان ذی‌ ربط شهرداری از عملکرد خود به مدت سی ‌دقیقه دفاع می ‌نمایند.

رئیس شورای اسلامی شهر موظف است گزارش کمیسیون را در دستور هفته بعد کاری شورا قرار دهد تا توسط سخنگوی کمیسیون قرائت گردد.

پس از قرائت گزارش، شهردار یا مسؤولان ذی‌ ربط شهرداری می ‌توانند به مدت سی دقیقه در جلسه رسمی شورا از عملکرد خود دفاع نمایند.

گزارش در همان جلسه به رأی گذاشته خواهد شد. در صورتی که گزارش به تصویب شورا برسد و در گزارش تخلف احراز و درخواست تعقیب شده باشد متخلف توسط رئیس شورای اسلامی شهر حسب مورد به قوه قضائیه یا مرجع رسیدگی به تخلفات اداری معرفی می ‌شود تا خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار داده و نتیجه آن به شورای اسلامی شهر اعلام نماید.

تبصره 1 - موضوع تحقیق و تفحص با تشخیص رئیس شورا باید صریح و قابل رسیدگی باشد.

تبصره 2 - هیأت تحقیق و تفحص می‌ تواند از کارشناسان خبره و مورد وثوق با تأیید هیأت رئیسه شورا استفاده نماید. رئیس شورا موظف است تنخواه مورد درخواست هیأت را در اختیار رئیس هیأت قرار دهد تا بر اساس هزینه ‌کرد هیأت و با ارائه اسناد مثبته ضمن تأیید رئیس شورا به هزینه قطعی منظور شود.

تبصره 3 - چنانچه شهردار و یا مسؤولان شهرداری مورد تحقیق و تفحص تغییر کرده باشد و تحقیق و تفحص مربوط به عملکرد دوران مسؤولیت آن باشد باید امکان دسترسی به اسناد و مدارک جهت پاسخگویی فراهم گردد. مسؤولان مربوطه مکلفند همکاری لازم را معمول دارند.

تبصره 4 - کلیه مکاتبات هیأت با امضای رئیس هیأت معتبر خواهد بود و رئیس هیأت باید رونوشتی از مکاتبات را بلافاصله به رئیس شورای اسلامی شهر ارسال نماید.

تبصره 5 - اطلاعات مربوط به تحقیق و تفحص تا زمان قرائت در جلسه علنی محرمانه بوده و ارائه و انتشار هر گونه اطلاعات مربوط به تحقیق و تفحص به هر شکل و عنوان از طرف اشخاص حقیقی و حقوقی و اعضای هیأت تا زمان قرائت در جلسه علنی ممنوع می ‌باشد. با متخلفان برابر قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 29 /11 /1353 برخورد خواهد شد.

تبصره 6 - درصورت ارجاع گزارش به قوه قضائیه رئیس شورای اسلامی شهر موظف است خلاصه ‌ای از گزارش که شامل موضوع تخلف، دلایل و مستندات قانونی اتهام انتسابی در آن مشخص شده باشد، تهیه و تحویل نماید.

تبصره 7 - مسؤولان و کارکنان شهرداری و شرکتها و سازمان ‌های وابسته موظف به فراهم نمودن امکانات و تسهیلات مورد نیاز هیأت و در اختیار گذاردن اطلاعات و مدارک درخواستی هیأت می‌ باشند و در صورت عدم‌ همکاری مسؤولان و کارکنان، مستنکفان، متخلف محسوب می ‌گردند و با شکایت هیأت تحقیق و تفحص به هیأتهای تخلفات اداری معرفی و یا حسب مورد تحت تعقیب قضائی قرار خواهند گرفت.

تبصره 8 - در صورت تخلف هر یک از اعضای هیأت تحقیق و تفحص با تأیید جلسه مشترک اعضای هیأت و هیأت رئیسه شورا فرد متخلف به هیأت حل اختلاف و رسیدگی به شکایات شوراهای استان معرفی می ‌گردد.

ماده 72 - شرایط احراز تصدی سمت شهردار طبق آیین ‌نامه‌ ای خواهد بود که بنا به پیشنهاد وزارت کشور به تصویب هیات دولت خواهد رسید.

ماده 73 - چنانچه یک یا چند نفر از اعضای شورای شهر به عملکرد شهردار یا عملیات شهرداری اعتراض یا ایرادی داشته باشند ابتدا توسط رئیس ‌شورا موارد را به صورت روشن به شهردار تذکر خواهند داد. در صورت عدم رعایت مفاد مورد تذکر، موضوع به صورت سوال مطرح میشود که در این ‌صورت رئیس شورا سوال را کتباً به شهردار اطلاع خواهد داد و حداکثر ظرف ده روز پس از ابلاغ، شهردار موظف به حضور در جلسه عادی یا فوق ‌العاده شورا و پاسخ به سوال می ‌باشد.

چنانچه شهردار از حضور استنکاف ورزیده یا پاسخ وی قانع ‌کننده تشخیص داده نشود طی جلسه دیگری موضوع مجدداً به صورت استیضاح که ‌حداقل به امضای یک‌ سوم اعضای شورا رسیده باشد، ارائه می ‌شود. فاصله بین ابلاغ تا تشکیل جلسه که از طرف رئیس شورا تعیین خواهد شد حداکثر ‌ده روز خواهد بود. شورا پس از طرح سوال یا سوالات و جواب شهردار رای موافق یا مخالف خواهد داد. در صورتی ‌که شورا با اکثریت دو سوم کل ‌اعضاء رای مخالف دهد شهردار از کار برکنار و فرد جدیدی از سوی شورا انتخاب خواهد شد.

تبصره - در فاصله بین صدور رای عدم اعتماد و برکناری شهردار و یا خاتمه خدمت شهردار تا انتخاب فرد جدید که نباید بیش از سه ماه به طول ‌انجامد یکی از کارکنان شهرداری با انتخاب شورای شهر عهده‌ دار و مسوول اداره امور شهرداری خواهد بود.

ماده 74 - این ماده و تبصره های آن به عنوان ماده (82 مکرر3) به فصل چهارم، ترتیب رسیدگی به تخلفات، منتقل می شود.

ماده 74 - شوراهای موضوع این قانون یا هر یک از اعضاء آنها حق ندارند در نصب‌و عزل کارکنان دهیاری‌ها، شهرداری‌ها و یا شرکتها و مؤسسات وابسته به آنها دخالت‌نمایند یا به آنها دستور دهند و واگذاری مسؤولیت اجرائی، عضویت هیأت مدیره و‌مدیریت عامل به اعضاء شوراهای مذکور در دهیاریها، شهرداریها، شرکتها و سازمانهای‌تابعه ممنوع می‌باشد.

تبصره 1 - اعضاء شوراهای مذکور و بستگان درجه یک آنها به هیچ وجه حق انجام‌معامله با دهیاری، شهرداری، سازمانها و شرکتهای وابسته به آن را نخواهند داشت و انعقاد‌هرنوع قرارداد با آنها ممنوع می‌باشد.

تبصره 2 - هرگونه استفاده شخصی از اموال، دارائی‌ها و امکانات شوراها، دهیاری،‌شهرداری، مؤسسات و شرکتهای وابسته توسط اعضاء شوراها ممنوع می‌باشد.

‌ماده 75 - ماده (75) قانون به عنوان بند (9) ذیل ماده (78 مکرر2) الحاق می گردد.

ماده 76 - شورای شهر و شهرداری و شرکتها و سازمانهای وابسته موظفند به نحو‌ مقتضی و در صورت امکان با راه‌ اندازی پایگاه رایانه‌ ای، زمینه اطلاع عموم مردم را به طور‌ مستمر از مصوبات، تصمیمات، عملکرد، بودجه، هزینه و درآمد خود فراهم نمایند.

‌ماده 77 - شورای اسلامی شهر می‌ تواند نسبت به وضع عوارض متناسب با تولیدات و درآمدهای اهالی به منظور تأمین بخشی از‌ هزینه‌ های خدماتی و عمرانی مورد نیاز شهر طبق آیین‌ نامه مصوب هیأت وزیران اقدام نماید.

‌تبصره - عوارض ، یک ماه پس از ارسال هر مصوبه به وزارت کشور قابل وصول است. وزیر کشور می‌ تواند در هر مقطعی که وصول هر نوع عوارض‌ را منطبق بر آیین‌ نامه مصوب نداند نسبت به اصلاح یا لغو آن اقدام نماید.

‌ماده 78 - شوراهای اسلامی شهر و بخش و روستا موظف‌اند یک نسخه از کلیه مصوبات خود را حسب مورد جهت اطلاع به فرماندار، بخشدار‌حوزه انتخابیه خود و سازمان‌های مربوط ارسال نمایند.

‌ماده 78 - وظایف و اختیارات شورای شهرستان عبارت است از:

1 - ارائه پیشنهادات لازم در زمینه توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عمرانی‌ شهرستان به دستگاههای اجرائی ذی‌ ربط و کمیته برنامه‌ ریزی شهرستان و شورای استان.

2 - نظارت بر حسن اجرای تصمیمات شورای شهرستان.

3 - تصویب، اصلاح ، تتمیم و تفریغ بودجه دبیرخانه شورای شهرستان و شوراهای شهر در شهرستان به استثناء شورای شهر مرکز استان.

4 - هماهنگی و رسیدگی به مسائل و حل و فصل مشکلات فی‌ مابین شوراهای‌ شهر و بخش، در مواردی که قابل پیگیری قضایی نیست.

5 - نظارت بر عملکرد و فعالیتهای شوراهای بخش و شهر.

ماده 78 مکرر 1 - وظایف و اختیارات شورای استان عبارت است از:

1 - بررسی مسائل و مشکلات استان و ارائه پیشنهادهای لازم به منظور رفع تبعیض‌ و توزیع عادلانه امکانات و منابع و جلب همکاری در تهیه برنامه‌ های عمرانی و رفاهی‌ استان به شورای عالی استان‌ ها.

‌تبصره - سه نفر از اعضای شورای استان به انتخاب آن شورا در جلسات شورای‌ برنامه‌ ریزی و توسعه استان شرکت می‌ نمایند.

2 - نظارت بر حسن اجرای تصمیمات شورای عالی استانها در محدوده استان.

3 - ایجاد ارتباط و هماهنگی لازم میان شوراهای شهرستان در محدوده استان‌ جهت حسن انجام وظایف و حل و فصل اختلافات شوراهای سطح استان، در مواردی که ‌قابل پیگیری قضایی نیست.

4 - همکاری با شورای برنامه‌ ریزی و توسعه استان در نظارت بر حسن اجرای‌ طرحهای عمرانی استانی و ملی در محدوده استان و ارائه گزارش و پیشنهاد در جهت بهبود‌ امور به رئیس شورای برنامه‌ ریزی و شورای عالی استانها و دستگاههای ذی‌ ربط.

5 - تصویب، اصلاح ، تتمیم و تفریغ بودجه دبیرخانه شورای استان.

6 - نظارت بر عملکرد شوراهای شهرستانها در محدوده استان و نظارت بر حسن‌ اجرای مصوبات شورای استان.

7– عضویت رئیس شورای استان در جلسات شورای برنامه ریزی و توسعه استان بدون حق رأی.

8 – نظارت بر حساب درآمد و هزینه های مشترک شهرداریهای استان با انتخاب حسابرس رسمی و اعلام موارد نقض و تخلف به مرجع ذی ربط و انجام پیگیریهای لازم بر اساس مقررات قانونی، یک نسخه از حسابرسی مذکور جهت هر گونه اقدام قانونی به وزارت کشور ارسال می گردد.

9– نظارت بر حساب درآمد و هزینه سازمان همیاری شهرداریها با انتخاب حسابرس رسمی که هزینه آن توسط سازمان همیاری شهرداریها تأمین می شود.

تبصره – شورای استان موظف است یک نسخه از گزارش حسابرس رسمی را جهت بررسی و هر گونه اقدام قانونی به وزارت کشور ارسال نماید.

ماده 78 مکرر 2 - وظایف و اختیارات شورای عالی استانها عبارت است از :

1 - بررسی پیشنهادهای واصله از طرف شوراهای استانها و تعیین اولویت هر یک و‌ ارجاع به مقامات اجرائی ذی‌ ربط

2 - اعلام نارسائی‌ ها و اشکالات نهادها و سازمانهای اجرائی در حدود اختیارات و‌ وظایف شوراها به مسؤولین مربوطه و پیگیری آنها.

3 - بررسی پیشنهادها و ارائه آنها در قالب طرح به مجلس شورای اسلامی یا دولت.

4 - تصویب، اصلاح ، تتمیم و تفریغ بودجه دبیرخانه شورای عالی استانها.

5 - سازمان مدیریت و برنامه‌ ریزی کشور موظف است یک نسخه از پیش‌ نویس‌ لوایح برنامه‌ های توسعه و بودجه عمومی کشور و استانها را پس از تهیه در اختیار شورای‌ عالی استانها قرار دهد. شورای عالی استانها پیشنهادهای اصلاحی خود را در مورد برنامه‌ و بودجه مذکور به سازمان مدیریت و برنامه‌ ریزی کشور اعلام خواهد کرد.

6 - تهیه آیین‌ نامه نحوه هزینه بودجه شوراها و ابلاغ آن پس از تصویب هیأت‌ وزیران‌ به شوراها.

7 – برنامه ریزی به منظور آموزش و آشنایی اعضاء شوراها با وظایف خویش از طریق برگزاری دوره های کوتاه مدت کاربردی در قالب امکانات موجود کشور با همکاری وزارت کشور و سایر وزارتخانه ها و سازمانهای اجرائی ذی ربط.

8 - جلسات عادی شورای عالی استانها هر دو ماه یکبار و حداکثر به مدت سه روز‌ تشکیل می‌ گردد. در موارد ضروری شورا می‌ تواند جلسات فوق‌ العاده تشکیل دهد.

9 – آئین نامه سازمانی، تشکیلاتی و تعداد و نحوه تشکیل جلسات شوراها و امور مالی دبیرخانه کلیه شوراها و تعداد کارکنان آنها و هزینه های مربوط و هر گونه پرداختی به اعضاء شوراها توسط شورای عالی استانها تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد. به کارگیری کارکنان و هر گونه پرداختی خارج از این آئین نامه ممنوع می باشد.

10 - شورای عالی استانها موظف است ضمن مشخص نمودن آن دسته از امور شهری که توسط وزارتخانه‌ ها و سازمانهای‌ دولتی انجام می‌ شود و انجام آن در حد توانایی شهرداری‌ ها می‌ باشد طرح لازم جهت‌ واگذاری آن امور به شهرداری‌ ها را تهیه و به دولت یا مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید.

‌ماده 78 مکرر 3 - این ماده به عنوان بند (10) ذیل ماده (78 مکرر2) الحاق می گردد.

ماده 78 مکرر 4 - ماده (78 مکرر4) به عنوان ماده (93) به فصل پنجم سایر مقررات منتقل می شود.

‌ماده 78 مکرر 5 - این ماده به عنوان ماده (94) به فصل پنجم سایر مقررات منتقل میشود.

ماده 78 مکرر 6 - ماده (78 مکرر6) به عنوان ماده (95) به فصل پنجم، سایر مقررات منتقل میشود.

فصل چهارم - ترتیب رسیدگی به تخلفات

ماده 79 - به‌ منظور رسیدگی به شکایات مبنی بر انحراف شوراها از وظایف قانونی،‌ هیأت‌ هائی به‌ نام هیأت حل‌ اختلاف و رسیدگی به شکایات به ترتیب زیر تشکیل می‌ شود:

1 - هیأت مرکزی حل اختلاف و رسیدگی به شکایات با عضویت یکی از معاونین‌ رئیس جمهور به انتخاب و معرفی رئیس جمهور، معاون ذی‌ ربط وزارت کشور، رئیس یا‌ یکی از معاونین دیوان عدالت اداری به انتخاب رئیس این دیوان، یکی از معاونین دادستان‌ کل کشور به انتخاب دادستان کل کشور، دو نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به‌ پیشنهاد کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور و تصویب مجلس شورای اسلامی، سه‌ نفر از اعضای شورای عالی استانها به انتخاب آن شورا جهت رسیدگی به شکایات از‌ شورای استان و شورای عالی استانها و شورای شهر تهران تشکیل می‌ شود. هیأت در اولین‌ جلسه یک رئیس و یک نایب رئیس از بین خود انتخاب خواهد نمود.

2 - هیأت حل اختلاف و رسیدگی به شکایات استان به عضویت و ریاست‌ استاندار و عضویت رئیس کل دادگستری استان، یک نفر از اعضای شورای استان به انتخاب‌ آن شورا و دو نفر از نمایندگان استان مربوطه در مجلس شورای اسلامی جهت رسیدگی به‌ شکایات از شورای شهر و شورای شهرستان تشکیل می‌ شود.

3 - هیأت حل اختلاف و رسیدگی به شکایات شهرستان به عضویت و ریاست ‌فرماندار و عضویت رئیس دادگستری شهرستان و دو نفر از اعضای شورای شهرستان به‌ انتخاب آن شورا و یک نفر از اعضاء شورای استان به انتخاب هیأت حل اختلاف استان جهت رسیدگی به‌ شکایات از شورای روستا و بخش تشکیل می‌ شود.

تبصره 1 - دبیرخانه هیأت‌ های حل اختلاف مرکزی، استان و شهرستان به ترتیب در‌ وزارت کشور، استانداری و فرمانداری مستقر می‌ شود. معاون ذی‌ ربط وزارت کشور دبیر‌ هیأت مرکزی خواهد بود.

تبصره 2 – وزارت کشور بر اساس مسؤولیت نظارتی و اجرائی قانون شوراها می تواند موارد تخلف از قانون را به هیأت حل اختلاف ارجاع نماید.

پاسخ:

خیر، جلسه هیأتهای مذکور با حضور دو سوم رسمیت یافته و تصمیمات آن با رأی اکثریت اعضای حاضر قطعی و لازم الاجراء است.

‌ماده 79 - به منظور رسیدگی به شکایات مبنی بر تخلفات و اعتراضات شوراها هیأت‌هایی به نام هیأت حل اختلاف و رسیدگی به شکایات به‌ترتیب زیر تشکیل می‌شود:

الف - هیات مرکزی حل اختلاف و رسیدگی به شکایات به عضویت یکی از معاونین رئیس جمهور، معاون سیاسی و اجتماعی وزارت کشور، ‌یکی از معاونین رئیس قوه قضائیه به انتخاب رئیس این قوه، یکی از معاونین دادستان کل به انتخاب دادستان کل، 3 نفر از نمایندگان مجلس شورای‌اسلامی (دو نفر از اعضای کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور و یک نفر از اعضای کمیسیون اصول 88 و 90 قانون اساسی).

ب - هیات حل اختلاف و رسیدگی به شکایات استان به عضویت استاندار، عالیترین مقام قضائی استان، دو نفر به انتخاب هیات مرکزی حل ‌اختلاف و رسیدگی به شکایات و یک نفر از اعضای شورای اسلامی شهر مرکز استان به انتخاب شورا.

تبصره 1 - در صورتی ‌که موضوع مورد رسیدگی مربوط به شورای شهر مرکز استان باشد، نماینده شورای شهر دیگری که از حیث جمعیت بزرگترین شهر استان محسوب میشود عضویت خواهد داشت.

تبصره 2 - هیات حل اختلاف و رسیدگی به شکایات استان در صورت نیاز و با تایید هیات مرکزی حل اختلاف و رسیدگی به شکایات میتواند‌ نسبت به تشکیل هیات حل اختلاف و رسیدگی به شکایات شهرستان مرکب از سه نفر به انتخاب هیات استان اقدام نماید.

تبصره 3 - دبیرخانه هیات مرکزی در وزارت کشور میباشد و معاون سیاسی و اجتماعی وزیر کشور بعنوان دبیر هیات خواهد بود.

هیات در اولین جلسه یک رئیس و یک نایب رئیس از بین خود انتخاب خواهند نمود.

ماده 80 - مصوبات کلیه شوراهای موضوع این قانون در صورتی که پس از دو هفته از تاریخ ابلاغ مورد اعتراض «هیأت تطبیق مصوبات شوراهای اسلامی کشور با قوانین» - که در این قانون به اختصار «هیأت تطبیق مصوبات» نامیده می‌ شود -‌ قرار نگیرد لازم‌ الاجراء می‌ باشد و در صورتی که هیأت مذکور آن را مغایر با قوانین و مقررات کشور و یا خارج از حدود وظایف و اختیارات‌ شوراها تشخیص دهد می‌ تواند با ذکر مورد و به‌ طور مستدل حداکثر ظرف مدت دو هفته از ‌تاریخ ابلاغ مصوبه، اعتراض خود را به اطلاع شورا رسانده و درخواست تجدیدنظر کند. شورا موظف است ظرف مدت ده روز از تاریخ وصول اعتراض، تشکیل جلسه داده و به موضوع رسیدگی و اعلام‌ نظر نماید. در صورتی که شورا در بررسی مجدد از مصوبه مورد اختلاف عدول ننماید موضوع برای تصمیم‌ گیری نهائی به هیأت حل اختلاف ذی‌ ربط ارجاع ‌می‌ شود. هیأت مزبور مکلف است ظرف مدت بیست روز به موضوع رسیدگی و اعلام‌ نظر نماید.

تبصره 1 ـ اعتراض در مورد مصوبات شوراهای اسلامی روستا و بخش توسط بخشدار یا شورای اسلامی شهرستان، در مورد مصوبات شوراهای اسلامی شهر و شهرستان توسط فرماندار یا شورای اسلامی استان، در مورد مصوبات شورای اسلامی استان توسط استاندار، مسؤولان دستگاههای اجرائی ذی‌ ربط یا شورای‌ عالی استانها و در مورد مصوبات شورای‌ عالی استانها توسط وزیر کشور یا عالی‌ ترین مقام دستگاههای ذی‌ ربط صورت می‌ گیرد. شوراهای موضوع این تبصره مکلفند یک نسخه از مصوبات خود را ظرف یک هفته برای شورای واجد صلاحیت اعتراض به مصوبات آنها و دستگاههای اجرائی ذی‌ ربط که مصوبه مربوط به آنها می‌ باشد، ارسال کنند. رسیدگی به اعتراض موضوع این قانون مانع از رسیدگی به شکایات سایر اشخاص در محاکم صلاحیتدار نیست.

تبصره 2 – قطعی شدن مصوبات شورا، مانع از طرح رسیدگی آن دسته از مصوبات مغایر قانون در هیأت مرکزی حل اختلاف توسط اشخاص نمی باشد.

تبصره 3 – کلیه شوراها موظفند هر گونه تصمیمی را که مربوط به دستگاههای اجرائی مختلف اتخاذ کرده اند، بلافاصله به دستگاه مربوطه ابلاغ نمایند.

تبصره 4 - هیأت تطبیق مصوبات شهرستان با عضویت و ریاست فرماندار یا نماینده وی و عضویت یک قاضی به انتخاب رئیس قوه‌ قضائیه و یکی از اعضای شورای اسلامی استان به انتخاب این شورا جهت تطبیق مصوبات شورای شهر و شورای شهرستان تشکیل می‌ شود و هیأت تطبیق مصوبات بخش و روستا به عضویت و ریاست بخشدار و عضویت یک قاضی به انتخاب رئیس قوه‌ قضائیه و یکی از اعضای شورای اسلامی شهرستان به انتخاب این شورا تشکیل می‌ شود. محل تشکیل هیأتهای تطبیق مصوبات در فرمانداری‌ ها و بخشداری‌ ها است.

تبصره 5 - هیأت تطبیق مصوبات تهران، ری، شمیرانات و پردیس به عضویت و ریاست فرماندار تهران و عضویت فرمانداران ری و شمیرانات و پردیس، یک قاضی به انتخاب رئیس قوه‌ قضائیه و یکی از اعضای شورای اسلامی استان به انتخاب این شورا تشکیل می‌ شود.

تبصره 6 - اعتراض به مصوبات شوراهای اسلامی کشور مطابق این ماده و تبصره‌ های آن، مانع از اعتراض اشخاص نزد مراجع صالح قضائی نیست و نافی صلاحیت فقهای شورای نگهبان در نظارت شرعی بر مصوبات شوراهای مذکور نمی‌ باشد.

پاسخ:

بلی، منظور از رسیدگی و اظهارنظر در انتهای ماده (80) قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، رسیدگی و اعلام نظر نهائی است و هیأت مذکور مکلف است ظرف مدت بیست روز رسیدگی و نظر نهائی خود را اعلام نماید.

ماده 81 - هرگاه شورا اقداماتی بر خلاف وظایف مقرر یا مخالف مصالح عمومی کشور و یا حیف و میل و تصرف غیرمجاز در اموالی ‌که وصول و ‌نگهداری آنرا به نحوی به عهده دارد انجام دهد به پیشنهاد کتبی فرماندار موضوع جهت انحلال شورا به هیات حل اختلاف استان ارجاع میگردد و‌هیات مذکور به شکایات و گزارشها رسیدگی و در صورت احراز انحراف هر یک از شوراهای روستاها، آنرا منحل می ‌نماید و در مورد سایر شوراها در‌ صورت انحراف از وظایف قانونی، بنا به پیشنهاد هیات استان و تصویب هیات حل اختلاف مرکزی منحل میگردند.

‌تبصره - هر یک از شوراهای منحل شده در صورت اعتراض به انحلال می‌ توانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رأی به دادگاه صالح شکایت نمایند و دادگاه مکلف است خارج از‌ نوبت به موضوع رسیدگی و رأی قطعی صادر نماید.

ماده 82 – چنانچه هر یک از اعضاء شوراهای موضوع این قانون شرایط عضویت را از دست داده و یا در انجام وظایف قانونی خود مرتکب قصور یا تقصیر شود یا اقدامی که موجب توقف یا اخلال در انجام وظایف شوراها گردد یا عملی خلاف شؤون اعضاء شورا انجام دهد به موارد زیر محکوم می گردد:

1 – اخطار کتبی با درج در پرونده شورایی بدون اعلان عمومی.

2 – اخطار کتبی با درج در پرونده شورایی و اعلان عمومی.

3 – کسر از مبالغ دریافتی بابت عضویت در شورا ( حقوق، حق الجلسه و عناوین مشابه) حداکثر تا یک سوم از یک ماه تا یک سال.

4 – محرومیت از عضویت در هیأت رئیسه و نمایندگی در شوراهای فرا دست و عناوین مشابه حداقل به مدت یک سال.

5 – سلب عضویت موقت از یک ماه تا یک سال.

6 – سلب عضویت برای باقیمانده دوره شورا.

7 – ممنوعیت ثبت نام در انتخابات شوراها برای مدت حداقل یک دوره.

8 – سلب عضویت دائم از عضویت در شورا و ممنوعیت ثبت نام در انتخابات شوراها.

تبصره 1 – هیأتهای حل اختلاف پس از رسیدگی به اتهام یا اتهامات منتسب به عضو شورا در صورت احراز تخلف یا تخلفات، در مورد هر پرونده صرفاً یکی از مجازاتهای این قانون را اعمال خواهند نمود و تنها بند (8) قابل جمع با بندهای (4) تا (6) این ماده می باشد.

تبصره 2 – چنانچه عضوی به یکی از مجازاتهای بندهای (4) تا (8) این ماده محکوم شود می تواند ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی به هیأت حل اختلاف مرکزی شکایت نماید. هیأت مذکور خارج از نوبت به موضوع رسیدگی خواهد کرد.

تبصره 3 - فرد یا افرادی که سلب عضویت می گردند، می توانند به دیوان عدالت اداری شکایت نمایند. دادگاه مذکور خارج از نوبت به موضوع رسیدگی می کند و رأی آن قطعی و لازم الاجراء خواهد بود.

تبصره 4 ـ در صورتی که هیأت حل اختلاف مرکزی حکم به سلب عضویت عضـو شورای اسـلامی شـهر و یا روستـا دهد، فرمانـداری مکـلف به معرفی عضـو علی‌ البدل است.

در صورتی که مرجع رسیدگی کننده موضوع تبصره (3) این ماده، حکم به ابطال رأی مرجع پایین‌ تر دهد، عضو علی‌ البدل از شورای اسلامی خارج می‌ شود و عضو قبلی مجدداً فعالیت خود را در شورای اسلامی از سر می‌ گیرد.

ماده 82 - چنانچه هر یک از اعضاء شوراهای موضوع این قانون شرایط عضویت را‌از دست داده و یا در انجام وظایف قانونی خود مرتکب قصور یا تقصیر شود یا اقدامی که‌موجب توقف یا اخلال در انجام وظایف شوراها گردد یا عملی خلاف شؤون اعضاء شورا‌انجام دهد به شرح زیر به صورت موقت یا برای مدت باقیمانده دوره شورا، سلب‌عضویت می‌گردد:

1 - در مورد اعضاء شوراهای روستا و بخش به پیشنهاد شورای شهرستان و یا‌فرماندار و درمورد شورای شهر و شهرستان به پیشنهاد شورای استان و یا استاندار و‌تصویب شورای حل اختلاف استان.

2 - در مورد اعضاء شورای استان به پیشنهاد شورای عالی استانها و یا استاندار و‌درمورد شورای عالی استانها به پیشنهاد وزیر کشور و تصویب هیأت حل اختلاف مرکزی.

تبصره 1 - سلب عضویت اعضاء شورای مافوق موجب سلب عضویت از شورای‌مادون نمی‌گردد مگر به تشخیص هیأت حل اختلاف ذی‌ربط.

تبصره 2 - فرد یا افرادی که سلب عضویت می‌گردند می‌توانند به دادگاه صالح‌شکایت نمایند. دادگاه مذکور خارج از نوبت به موضوع رسیدگی و رأی آن قطعی و‌لازم‌الاجراء خواهد بود.

ماده 82 مکرر 1 – هیأتهای حل اختلاف ضمن رسیدگی به شکایات از اعضاء شوراها در مورد اتهامات موضوع ماده(82) به ترتیب زیر اقدام می نمایند:

1 - در مورد اعضاء شوراهای روستا و بخش به پیشنهاد شورای شهرستان و یا فرماندار و در مورد شورای شهر و شهرستان به پیشنهاد شورای استان و یا استاندار و تصویب هیأت حل اختلاف استان.

2 - در مورد اعضاء شورای استان به پیشنهاد شورای عالی استانها و استاندار و در مورد شورای عالی استانها به پیشنهاد وزیر کشور و تصویب هیأت حل اختلاف مرکزی.

3 - در مورد شورای عالی استانها به پیشنهاد وزیر کشور و تصویب هیأت حل اختلاف مرکزی.

تبصره – سلب عضویت اعضاء شورای مافوق، موجب سلب عضویت از شورای مادون نمی گردد مگر به تشخیص هیأت حل اختلاف ذی ربط.

ماده 82 مکرر 2 - غیبت غیرموجه اعضاء شورا در طول یک سال با تشخیص و‌ تصویب شورا به شرح زیر منجر به سلب عضویت می‌ شود :

1- شورای روستا و شهر ‌دوازده جلسه غیرمتوالی و یا شش جلسه متوالی.

2 - شورای بخش ‌هشت جلسه غیرمتوالی و یا چهار جلسه متوالی.

3 - شورای شهرستان ‌شش جلسه غیرمتوالی و یا سه جلسه متوالی.

4 - شورای استان ‌چهار جلسه غیرمتوالی و یا دو جلسه متوالی.

5 - شورای عالی استانها ‌سه جلسه غیرمتوالی و یا دو جلسه متوالی.

ماده 82 مکرر 3 - شوراهای موضوع این قانون یا هر یک از اعضاء آنها حق ندارند در نصب‌ و عزل کارکنان دهیاری‌ ها، شهرداری‌ ها و یا شرکتها و مؤسسات وابسته به آنها دخالت‌ نمایند یا به آنها دستور دهند و واگذاری مسؤولیت اجرائی، عضویت هیأت مدیره و‌ مدیریت عامل به اعضاء شوراهای مذکور در دهیاریها، شهرداریها، شرکتها و سازمانهای‌ تابعه ممنوع می‌ باشد.

تبصره 1 - اعضاء شوراهای مذکور و بستگان درجه یک آنها به هیچ وجه حق انجام‌ معامله با دهیاری، شهرداری، سازمانها و شرکتهای وابسته به آن را نخواهند داشت و انعقاد‌ هر نوع قرارداد با آنها ممنوع می‌ باشد. در غیر این صورت ضمن لغو قرارداد و سلب عضویت دائم از شورا، پرونده به مراجع ذی صلاح ارسال می گردد.

تبصره 2 - هر گونه استفاده شخصی از اموال، دارائی‌ ها و امکانات شوراها، دهیاری،‌ شهرداری، مؤسسات و شرکتهای وابسته توسط اعضاء شوراها ممنوع می‌ باشد. در صورت ارتکاب نسبت به بررسی آن در هیأت حل اختلاف استان اقدام خواهد شد.

ماده 82 مکرر 4 - رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان دبیرخانه شوراها طبق قانون‌ رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 7 /9 /1372 و آئین‌ نامه اجرائی آن صورت می‌ گیرد.

تبصره 1 - هیأت بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان شوراها در‌ مرکز هر استان تشکیل و اعضاء آن با حکم رئیس شورای استان منصوب می‌ شوند.‌ رسیدگی به تخلفات کارکنان شورای عالی استانها در هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری ‌شورای استان تهران صورت می‌ گیرد.

تبصره 2 - رسیدگی به تخلفات اداری شهرداران، طبق قانون رسیدگی به تخلفات‌ اداری مصوب 7 /9 /1372 هیأت رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان وزارت کشور‌ انجام می‌ شود.

نظرکمیسیون:

بلی،

هیأت های رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان وزارت کشور شامل هیأت های رسیدگی به تخلفات اداری استانداری ها، می‌ گردد.

فصل پنجم - سایر مقررات

ماده 83 - در صورتی که هر یک از شوراها به علت فوت، استعفاء یا سلب عضویت اعضاء اصلی و علی‎ البدل، فاقد حد نصاب لازم برای تشکیل جلسه گردد و همچنین در حوزه‎ هایی که انتخابات آنها بر اساس مواد (57)، (58) و (84) این قانون باطل یا متوقف و یا طبق ماده (81) این قانون، شورای آن منحل گردد و نیز در حوزه ‎هایی که تعداد داوطلبان آنها در مهلت ثبت نام یا تا قبل از روز اخذ رأی، مساوی یا کمتر از تعداد اعضاء اصلی باشد و انتخابات آنها به این دلیل یا به هر دلیل دیگر برگزار نشده باشد و یا به هر دلیل فاقد شورا باشد، وزارت کشور موظف است انتخابات میان‎ دوره ‎ای شورای اسلامی آنها را همزمان با اولین انتخابات سراسری سایر انتخابات، مشروط به آن‎ که حداقل یک سال به پایان دوره شورا باقی مانده باشد، برگزار نماید.

تبصره ـ در برگزاری انتخابات میان ‎دوره‎ ای نیازی به تشکیل هیأت های اجرایی بخش و شهرستان نیست و همان هیأت هایی که بر اساس قوانین انتخابات سراسری تشکیل شده است، وظایف و اختیارات هیأت های مذکور را بر عهده خواهند داشت.

ماده 84 - در حوزه‌ های انتخابیه ‌ای که به علت بروز حوادث غیرمترقبه و مسایل سیاسی و امنیتی برگزاری انتخابات امکان ‌پذیر نباشد انتخابات آن‌ حوزه‌ ها تا رفع موانع متوقف میشود. تشخیص این موانع با وزیر کشور می ‌باشد.

ماده 85 - هرگاه انتخابات هر یک از شوراهای روستا و شهر بنا به دلایل ذکر شده متوقف و یا پس از تشکیل طبق مقررات قانونی منحل‌ شود تا برگزاري انتخابات مجدد و تشکیل شورای جدید، استاندار جانشین آن شورا خواهد بود .

تبصره 1 - جانشین شورای شهر تهران، وزیر کشور خواهد بود.

تبصره 2 - جانشین شورای روستا، شورای بخش می ‌باشد.

ماده 86 - کلیه وزارتخانه‌ ها، سازمان‌ ها، ادارات دولتی و مؤسسات وابسته به دولت و نهادها و کلیه سازمان‌ هایی که شمول قانون بر آن‌ ها مستلزم‌ ذکر نام است موظف‌ اند حسب درخواست وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در‌ اختیار آنان قرار دهند. مدت همکاری کارکنان مذکور جزو مأموریت نامبردگان محسوب خواهد شد.

ماده 87 - مواد (86) و (87) از فصل پنجم سایر مقررات به قسمت فصل انتخابات بخش و – سایر مقررات انتخابات، منتقل می شود.

‌ماده 88 - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است برنامه‌های آموزشی انتخاباتی را که وزارت کشور و شوراهای نظارت بر‌انتخابات ضروری تشخیص می‌دهد، همچنین کلیه اعلامیه‌ها و اطلاعیه‌های مربوط به انتخابات را از شبکه سراسری یا محلی استانی صدا و سیمای جمهوری‌اسلامی ایران پخش نماید.

تبصره - کلیه وزارتخانه‌ها و سازمانها و نهادها و موسسات دولتی موظفند به منظور توجیه و آگاه نمودن مردم از چگونگی انتخابات شوراها، با ‌وزارت کشور همکاری نمایند.

ماده 88 - این ماده از فصل پنجم به فصل دوم قسمت سایر مقررات انتخابات منتقل می شود.

‌ماده 89 - مواد (89) و (90) از فصل پنجم به فصل دوم قسمت سایر مقررات انتخابات منتقل می شود.

‌ماده 90 - مواد (89) و (90) از فصل پنجم به فصل دوم قسمت سایر مقررات انتخابات منتقل می شود.

ماده 91 - حداکثر ظرف یک سال پس از تصویب این قانون، کلیه شوراها در سراسر کشور باید تشکیل شده باشد.

ماده 92 – سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران می تواند با همکاری وزارت کشور و شورای عالی استانها در راستای ارتقاء سطح فرهنگ شوراها و مشارکت، برنامه های مختلف فرهنگی و آموزشی را تهیه و پخش نماید.

ماده 93 - کلیه وجوه و سپرده ‌های انجمنهای منحله ده و شهرستان نزد بانکها و نیز اموال منقول و غیرمنقول آنها حسب مورد در اختیار‌ شوراهای اسلامی روستا و شهر قرار می‌ گیرد تا در جهت عمران و آبادی و مصالح مردم همان محل صرف گردد.

ماده 93 - کلیه شوراهای موضوع این قانون مکلفند حداکثر ظرف مدت ده‌ روز مصوبات خود را به نمایندگان حوزه انتخابیه و شورای مافوق، مسؤولین اجرائی‌ ذی‌ ربط و عالیترین مقام اجرائی مربوط و در مورد شورای عالی استانها به مجلس شورای‌اسلامی و وزارت کشور ارسال نمایند.

ماده 94 - استانداران، فرمانداران و بخشداران موظفند در کلیه شوراها و‌ کمیته‌ های تخصصی مرتبط با وظایف شوراها (‌بجز کمیته برنامه‌ ریزی شهرستان) که در‌ سطح منطقه تشکیل می‌ دهند از نماینده شوراهای بخش، شهر، شهرستان و استان ‌به‌ عنوان عضو ناظر جهت شرکت در جلسات دعوت به عمل آورند.

ماده 95 - استانداران، فرمانداران، بخشداران و سایر مقامات کشوری که از‌ طرف دولت تعیین می‌ شوند در حدود اختیارات شوراها ملزم به رعایت تصمیمات آنها‌ هستند. موارد تخلف به مقامات مافوق اعلام و در مراجع ذی‌ صلاح رسیدگی می‌ شود.

ماده 96 - کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون لغو می‌ گردد.

‌ماده 97 - وزارت کشور مسئول اجرای این قانون است و موظف است ظرف دو ماه آیین‌ نامه‌ های اجرایی مورد نیاز را تهیه و هیأت وزیران موظف‌ است ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این قانون خارج از نوبت آیین‌ نامه‌ های مذکور را تصویب نماید.

ماده 98 - هر گونه اصلاح در آئین‌ نامه اجرائی قانون شوراهای اسلامی کشور توسط‌ وزارت کشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

قانون فوق مشتمل بر نود و چهار ماده و پنجاه و یک تبصره در جلسه علنی روز سه‌ شنبه مورخ اول خردادماه یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 23 /3 /1375 به تایید شورای نگهبان رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی – علی ‌اکبر ناطق نوری

۱۶ فروردین ۱۴۰۱ ۱۱:۰۵

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید